Isaiah 1–5

1¹Visio Isaiæ, filii Amos, quam vidit super Judam et Jerusalem, in diebus Oziæ, Joathan, Achaz, et Ezechiæ, regum Juda.

²Audite, cæli, et auribus percipe, terra,

quoniam Dominus locutus est.

Filios enutrivi, et exaltavi;

ipsi autem spreverunt me.

³Cognovit bos possessorem suum,

et asinus præsepe domini sui;

Israël autem me non cognovit,

et populus meus non intellexit.

⁴Væ genti peccatrici,

populo gravi iniquitate,

semini nequam, filiis sceleratis!

dereliquerunt Dominum;

blasphemaverunt Sanctum Israël;

abalienati sunt retrorsum.

⁵Super quo percutiam vos ultra, addentes prævaricationem?

omne caput languidum,

et omne cor mœrens.

⁶A planta pedis usque ad verticem,

non est in eo sanitas;

vulnus, et livor, et plaga tumens,

non est circumligata, nec curata medicamine,

neque fota oleo.

⁷Terra vestra deserta;

civitates vestræ succensæ igni:

regionem vestram coram vobis alieni devorant,

et desolabitur sicut in vastitate hostili.

⁸Et derelinquetur filia Sion

ut umbraculum in vinea,

et sicut tugurium in cucumerario,

et sicut civitas quæ vastatur.

⁹Nisi Dominus exercituum

reliquisset nobis semen,

quasi Sodoma fuissemus,

et quasi Gomorrha similes essemus.

¹⁰Audite verbum Domini,

principes Sodomorum;

percipite auribus legem Dei nostri,

populus Gomorrhæ.

¹¹Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum?

dicit Dominus.

Plenus sum:

holocausta arietum,

et adipem pinguium,

et sanguinem vitulorum et agnorum et hircorum,

nolui.

¹²Cum veniretis ante conspectum meum,

quis quæsivit hæc de manibus vestris,

ut ambularetis in atriis meis?

¹³Ne offeratis ultra sacrificium frustra:

incensum abominatio est mihi.

Neomeniam et sabbatum, et festivitates alias, non feram;

iniqui sunt cœtus vestri.

¹⁴Calendas vestras, et solemnitates vestras odivit anima mea:

facta sunt mihi molesta; laboravi sustinens.

¹⁵Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis,

et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam:

manus enim vestræ sanguine plenæ sunt.

¹⁶Lavamini, mundi estote;

auferte malum cogitationum vestrarum

ab oculis meis:

quiescite agere perverse,

¹⁷discite benefacere;

quærite judicium, subvenite oppresso,

judicate pupillo, defendite viduam.

¹⁸Et venite, et arguite me, dicit Dominus.

Si fuerint peccata vestra ut coccinum,

quasi nix dealbabuntur;

et si fuerint rubra quasi vermiculus,

velut lana alba erunt.

¹⁹Si volueritis, et audieritis me,

bona terræ comeditis.

²⁰Quod si nolueritis, et me ad iracundiam provocaveritis,

gladius devorabit vos,

quia os Domini locutum est.

²¹Quomodo facta est meretrix

civitas fidelis, plena judicii?

justitia habitavit in ea,

nunc autem homicidæ.

²²Argentum tuum versum est in scoriam;

vinum tuum mistum est aqua.

²³Principes tui infideles,

socii furum.

Omnes diligunt munera,

sequuntur retributiones.

Pupillo non judicant,

et causa viduæ non ingreditur ad illos.

²⁴Propter hoc ait Dominus,

Deus exercituum, Fortis Israël:

Heu! consolabor super hostibus meis,

et vindicabor de inimicis meis.

²⁵Et convertam manum meam ad te,

et excoquam ad puram scoriam tuam,

et auferam omne stannum tuum.

²⁶Et restituam judices tuos ut fuerunt prius,

et consiliarios tuos sicut antiquitus;

post hæc vocaberis civitas justi,

urbs fidelis.

²⁷Sion in judicio redimetur,

et reducent eam in justitia.

²⁸Et conteret scelestos, et peccatores simul;

et qui dereliquerunt Dominum consumentur.

²⁹Confundentur enim ab idolis quibus sacrificaverunt,

et erubescetis super hortis quos elegeratis,

³⁰cum fueritis velut quercus defluentibus foliis,

et velut hortus absque aqua.

³¹Et erit fortitudo vestra ut favilla stuppæ,

et opus vestrum quasi scintilla,

et succendetur utrumque simul,

et non erit qui extinguat.

2¹Verbum quod vidit Isaias, filius Amos, super Juda et Jerusalem.

²Et erit in novissimis diebus:

præparatus mons domus Domini

in vertice montium,

et elevabitur super colles;

et fluent ad eum omnes gentes,

³et ibunt populi multi, et dicent:

Venite, et ascendamus ad montem Domini,

et ad domum Dei Jacob;

et docebit nos vias suas,

et ambulabimus in semitis ejus,

quia de Sion exibit lex,

et verbum Domini de Jerusalem.

⁴Et judicabit gentes,

et arguet populos multos;

et conflabunt gladios suos in vomeres,

et lanceas suas in falces.

Non levabit gens contra gentem gladium,

nec exercebuntur ultra ad prælium.

⁵Domus Jacob, venite,

et ambulemus in lumine Domini.

⁶Projecisti enim populum tuum,

domum Jacob,

quia repleti sunt ut olim,

et augures habuerunt ut Philisthiim,

et pueris alienis adhæserunt.

⁷Repleta est terra argento et auro,

et non est finis thesaurorum ejus.

⁸Et repleta est terra ejus equis,

et innumerabiles quadrigæ ejus.

Et repleta est terra ejus idolis;

opus manuum suarum adoraverunt,

quod fecerunt digiti eorum.

⁹Et incurvavit se homo,

et humiliatus est vir;

ne ergo dimittas eis.

¹⁰Ingredere in petram, et abscondere in fossa humo

a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus.

¹¹Oculi sublimes hominis humiliati sunt,

et incurvabitur altitudo virorum;

exaltabitur autem Dominus solus

in die illa.

¹²Quia dies Domini exercituum

super omnem superbum, et excelsum,

et super omnem arrogantem,

et humiliabitur;

¹³et super omnes cedros Libani sublimes et erectas,

et super omnes quercus Basan,

¹⁴et super omnes montes excelsos,

et super omnes colles elevatos,

¹⁵et super omnem turrim excelsam,

et super omnem murum munitum,

¹⁶et super omnes naves Tharsis,

et super omne quod visu pulchrum est,

¹⁷et incurvabitur sublimitas hominum,

et humiliabitur altitudo virorum,

et elevabitur Dominus solus

in die illa;

¹⁸et idola penitus conterentur;

¹⁹et introibunt in speluncas petrarum,

et in voragines terræ,

a facie formidinis Domini

et a gloria majestatis ejus,

cum surrexerit percutere terram.

²⁰In die illa projiciet homo

idola argenti sui, et simulacra auri sui,

quæ fecerat sibi ut adoraret,

talpas et vespertiliones.

²¹Et ingreditur scissuras petrarum

et in cavernas saxorum,

a facie formidinis Domini,

et a gloria majestatis ejus,

cum surrexerit percutere terram.

²²Quiescite ergo ab homine,

cujus spiritus in naribus ejus est,

quia excelsus reputatus est ipse.

3¹Ecce enim Dominator, Dominus exercituum,

auferet a Jerusalem et a Juda

validum et fortem,

omne robur panis, et omne robur aquæ;

²fortem, et virum bellatorem,

judicem, et prophetam, et ariolum, et senem;

³principem super quinquaginta, et honorabilem vultu et consiliarium,

et sapientem de architectis, et prudentem eloquii mystici.

⁴Et dabo pueros principes eorum,

et effeminati dominabuntur eis;

⁵et irruet populus, vir ad virum,

et unusquisque ad proximum suum;

tumultuabitur puer contra senem,

et ignobilis contra nobilem.

⁶Apprehendet enim vir fratrem suum,

domesticum patris sui:

Vestimentum tibi est, princeps esto noster,

ruina autem hæc sub manu tua.

⁷Respondebit in die illa, dicens:

Non sum medicus,

et in domo mea non est panis neque vestimentum:

nolite constituere me principem populi.

⁸Ruit enim Jerusalem, et Judas concidit,

quia lingua eorum et adinventiones eorum contra Dominum,

ut provocarent oculos majestatis ejus.

⁹Agnitio vultus eorum respondit eis;

et peccatum suum quasi Sodoma prædicaverunt, nec absconderunt.

Væ animæ eorum, quoniam reddita sunt eis mala!

¹⁰Dicite justo quoniam bene,

quoniam fructum adinventionum suarum comedet.

¹¹Væ impio in malum!

retributio enim manuum ejus fiet ei.

¹²Populum meum exactores sui spoliaverunt,

et mulieres dominatæ sunt eis.

Popule meus, qui te beatum dicunt, ipsi te decipiunt,

et viam gressuum tuorum dissipant.

¹³Stat ad judicandum Dominus,

et stat ad judicandos populos.

¹⁴Dominus ad judicium veniet

cum senibus populi sui, et principibus ejus;

vos enim depasti estis vineam,

et rapina pauperis in domo vestra.

¹⁵Quare atteritis populum meum,

et facies pauperum commolitis?

dicit Dominus exercituum.

¹⁶Et dixit Dominus:

Pro eo quod elevatæ sunt filiæ Sion,

et ambulaverunt extento collo,

et nutibus oculorum ibant,

et plaudebant, ambulabant pedibus suis,

et composito gradu incedebant;

¹⁷decalvabit Dominus verticem filiarum Sion,

et Dominus crimen earum nudabit.

¹⁸In die illa auferet Dominus ornamentum calceamentorum,

¹⁹et lunulas, et torques,

et monilia, et armillas, et mitras,

²⁰et discriminalia, et periscelidas, et murenulas,

et olfactoriola, et inaures,

²¹et annulos, et gemmas in fronte pendentes,

²²et mutatoria, et palliola,

et linteamina, et acus,

²³et specula, et sindones,

et vittas, et theristra.

²⁴Et erit pro suavi odore fœtor,

et pro zona funiculus,

et pro crispanti crine calvitium,

et pro fascia pectorali cilicium.

²⁵Pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent,

et fortes tui in prælio.

²⁶Et mœrebunt atque lugebunt portæ ejus,

et desolata in terra sedebit.

4¹Et apprehendent septem mulieres virum unum in die illa, dicentes:

Panem nostrum comedemus,

et vestimentis nostris operiemur:

tantummodo invocetur nomen tuum super nos;

aufer opprobrium nostrum.

²In die illa,

erit germen Domini in magnificentia et gloria,

et fructus terræ sublimis, et exsultatio

his qui salvati fuerint de Israël.

³Et erit: omnis qui relictus fuerit in Sion,

et residuus in Jerusalem,

Sanctus vocabitur,

omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem.

⁴Si abluerit Dominus sordes filiarum Sion,

et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus,

in spiritu judicii, et spiritu ardoris.

⁵Et creabit Dominus super omnem locum montis Sion,

et ubi invocatus est,

nubem per diem et fumum,

et splendorem ignis flammantis in nocte:

super omnem enim gloriam protectio.

⁶Et tabernaculum erit in umbraculum,

diei ab æstu,

et in securitatem et absconsionem

a turbine et a pluvia.

5¹Cantabo dilecto meo

canticum patruelis mei vineæ suæ.

Vinea facta est dilecto meo

in cornu filio olei.

²Et sepivit eam, et lapides elegit ex illa,

et plantavit eam electam;

et ædificavit turrim in medio ejus,

et torcular exstruxit in ea;

et exspectavit ut faceret uvas,

et fecit labruscas.

³Nunc ergo, habitatores Jerusalem

et viri Juda,

judicate inter me

et vineam meam.

⁴Quid est quod debui ultra facere vineæ meæ,

et non feci ei?

an quod exspectavi ut faceret uvas,

et…