Proverbs 20–21

20¹Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas:

quicumque his delectatur non erit sapiens.

²Sicut rugitus leonis, ita et terror regis:

qui provocat eum peccat in animam suam.

³Honor est homini qui separat se a contentionibus;

omnes autem stulti miscentur contumeliis.

⁴Propter frigus piger arare noluit;

mendicabit ergo æstate, et non dabitur illi.

⁵Sicut aqua profunda, sic consilium in corde viri;

sed homo sapiens exhauriet illud.

⁶Multi homines misericordes vocantur;

virum autem fidelem quis inveniet?

⁷Justus qui ambulat in simplicitate sua

beatos post se filios derelinquet.

⁸Rex qui sedet in solio judicii

dissipat omne malum intuitu suo.

⁹Quis potest dicere: Mundum est cor meum;

purus sum a peccato?

¹⁰Pondus et pondus, mensura et mensura:

utrumque abominabile est apud Deum.

¹¹Ex studiis suis intelligitur puer,

si munda et recta sint opera ejus.

¹²Aurem audientem, et oculum videntem:

Dominus fecit utrumque.

¹³Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat:

aperi oculos tuos, et saturare panibus.

¹⁴Malum est, malum est, dicit omnis emptor;

et cum recesserit, tunc gloriabitur.

¹⁵Est aurum et multitudo gemmarum,

et vas pretiosum labia scientiæ.

¹⁶Tolle vestimentum ejus qui fidejussor extitit alieni,

et pro extraneis aufer pignus ab eo.

¹⁷Suavis est homini panis mendacii,

et postea implebitur os ejus calculo.

¹⁸Cogitationes consiliis roborantur,

et gubernaculis tractanda sunt bella.

¹⁹Ei qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter,

et dilatat labia sua, ne commiscearis.

²⁰Qui maledicit patri suo et matri,

extinguetur lucerna ejus in mediis tenebris:

²¹hæreditas ad quam festinatur in principio,

in novissimo benedictione carebit.

²²Ne dicas: Reddam malum:

exspecta Dominum, et liberabit te.

²³Abominatio est apud Dominum pondus et pondus;

statera dolosa non est bona.

²⁴A Domino diriguntur gressus viri:

quis autem hominum intelligere potest viam suam?

²⁵Ruina est homini devorare sanctos,

et post vota retractare.

²⁶Dissipat impios rex sapiens,

et incurvat super eos fornicem.

²⁷Lucerna Domini spiraculum hominis,

quæ investigat omnia secreta ventris.

²⁸Misericordia et veritas custodiunt regem,

et roboratur clementia thronus ejus.

²⁹Exsultatio juvenum fortitudo eorum,

et dignitas senum canities.

³⁰Livor vulneris absterget mala,

et plagæ in secretioribus ventris.

21¹Sicut divisiones aquarum, ita cor regis in manu Domini:

quocumque voluerit, inclinabit illud.

²Omnis via viri recta sibi videtur:

appendit autem corda Dominus.

³Facere misericordiam et judicium

magis placet Domino quam victimæ.

⁴Exaltatio oculorum est dilatatio cordis;

lucerna impiorum peccatum.

⁵Cogitationes robusti semper in abundantia;

omnis autem piger semper in egestate est.

⁶Qui congregat thesauros lingua mendacii vanus et excors est,

et impingetur ad laqueos mortis.

⁷Rapinæ impiorum detrahent eos,

quia noluerunt facere judicium.

⁸Perversa via viri aliena est;

qui autem mundus est, rectum opus ejus.

⁹Melius est sedere in angulo domatis,

quam cum muliere litigiosa, et in domo communi.

¹⁰Anima impii desiderat malum:

non miserebitur proximo suo.

¹¹Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus,

et si sectetur sapientem, sumet scientiam.

¹²Excogitat justus de domo impii,

ut detrahat impios a malo.

¹³Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis,

et ipse clamabit, et non exaudietur.

¹⁴Munus absconditum extinguit iras,

et donum in sinu indignationem maximam.

¹⁵Gaudium justo est facere judicium,

et pavor operantibus iniquitatem.

¹⁶Vir qui erraverit a via doctrinæ

in cœtu gigantum commorabitur.

¹⁷Qui diligit epulas in egestate erit;

qui amat vinum et pinguia non ditabitur.

¹⁸Pro justo datur impius,

et pro rectis iniquus.

¹⁹Melius est habitare in terra deserta

quam cum muliere rixosa et iracunda.

²⁰Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi:

et imprudens homo dissipabit illud.

²¹Qui sequitur justitiam et misericordiam

inveniet vitam, justitiam, et gloriam.

²²Civitatem fortium ascendit sapiens,

et destruxit robur fiduciæ ejus.

²³Qui custodit os suum et linguam suam

custodit ab angustiis animam suam.

²⁴Superbus et arrogans vocatur indoctus,

qui in ira operatur superbiam.

²⁵Desideria occidunt pigrum:

noluerunt enim quidquam manus ejus operari.

²⁶Tota die concupiscit et desiderat;

qui autem justus est, tribuet, et non cessabit.

²⁷Hostiæ impiorum abominabiles,

quia offeruntur ex scelere.

²⁸Testis mendax peribit;

vir obediens loquetur victoriam.

²⁹Vir impius procaciter obfirmat vultum suum;

qui autem rectus est corrigit viam suam.

³⁰Non est sapientia, non est prudentia,

non est consilium contra Dominum.

³¹Equus paratur ad diem belli;

Dominus autem salutem tribuit.