Romans 3–6

3¹Quid ergo amplius Judæo est? aut quæ utilitas circumcisionis? ²Multum per omnem modum. Primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei. ³Quid enim si quidam illorum non crediderunt? numquid incredulitas illorum fidem Dei evacuabit? Absit. ⁴Est autem Deus verax: omnis autem homo mendax, sicut scriptum est:

Ut justificeris in sermonibus tuis:

et vincas cum judicaris.

⁵Si autem iniquitas nostra justitiam Dei commendat, quid dicemus? Numquid iniquus est Deus, qui infert iram? ⁶secundum hominem dico. Absit. Alioquin quomodo judicabit Deus hunc mundum? ⁷Si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius: quid adhuc et ego tamquam peccator judicor? ⁸et non (sicut blasphemamur, et sicut aiunt quidam nos dicere) faciamus mala ut veniant bona: quorum damnatio justa est.

⁹Quid ergo? præcellimus eos? Nequaquam. Causati enim sumus Judæos et Græcos omnes sub peccato esse, ¹⁰sicut scriptum est:

Quia non est justus quisquam:

¹¹non est intelligens, non est requirens Deum.

¹²Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt:

non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

¹³Sepulchrum patens est guttur eorum,

linguis suis dolose agebant:

venenum aspidum sub labiis eorum:

¹⁴quorum os maledictione, et amaritudine plenum est:

¹⁵veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem:

¹⁶contritio et infelicitas in viis eorum:

¹⁷et viam pacis non cognoverunt:

¹⁸non est timor Dei ante oculos eorum.

¹⁹Scimus autem quoniam quæcumque lex loquitur, iis, qui in lege sunt, loquitur: ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo: ²⁰quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo. Per legem enim cognitio peccati.

²¹Nunc autem sine lege justitia Dei manifestata est: testificata a lege et prophetis. ²²Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi in omnes et super omnes qui credunt in eum: non enim est distinctio: ²³omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. ²⁴Justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quæ est in Christo Jesu, ²⁵quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius, ad ostensionem justitiæ suæ propter remissionem præcedentium delictorum ²⁶in sustentatione Dei, ad ostensionem justitiæ ejus in hoc tempore: ut sit ipse justus, et justificans eum, qui est ex fide Jesu Christi.

²⁷Ubi est ergo gloriatio tua? Exclusa est. Per quam legem? Factorum? Non: sed per legem fidei. ²⁸Arbitramur enim justificari hominem per fidem sine operibus legis. ²⁹An Judæorum Deus tantum? nonne et gentium? Immo et gentium: ³⁰quoniam quidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et præputium per fidem. ³¹Legem ergo destruimus per fidem? Absit: sed legem statuimus.

4¹Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem? ²Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. ³Quid enim dicit Scriptura? Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam. ⁴Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. ⁵Ei vero qui non operatur, credenti autem in eum, qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam secundum propositum gratiæ Dei. ⁶Sicut et David dicit beatitudinem hominis, cui Deus accepto fert justitiam sine operibus:

⁷Beati, quorum remissæ sunt iniquitates,

et quorum tecta sunt peccata.

⁸Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum.

⁹Beatitudo ergo hæc in circumcisione tantum manet, an etiam in præputio? Dicimus enim quia reputata est Abrahæ fides ad justitiam. ¹⁰Quomodo ergo reputata est? in circumcisione, an in præputio? Non in circumcisione, sed in præputio. ¹¹Et signum accepit circumcisionis, signaculum justitiæ fidei, quæ est in præputio: ut sit pater omnium credentium per præputium, ut reputetur et illis ad justitiam: ¹²et sit pater circumcisionis non iis tantum, qui sunt ex circumcisione, sed et iis qui sectantur vestigia fidei, quæ est in præputio patris nostri Abrahæ.

¹³Non enim per legem promissio Abrahæ, aut semini ejus ut hæres esset mundi: sed per justitiam fidei. ¹⁴Si enim qui ex lege, hæredes sunt: exinanita est fides, abolita est promissio. ¹⁵Lex enim iram operatur. Ubi enim non est lex, nec prævaricatio. ¹⁶Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini, non ei qui ex lege est solum, sed et ei qui ex fide est Abrahæ, qui pater est omnium nostrum ¹⁷(sicut scriptum est: Quia patrem multarum gentium posui te) ante Deum, cui credidit, qui vivificat mortuos, et vocat ea quæ non sunt, tamquam ea quæ sunt: ¹⁸qui contra spem in spem credidit, ut fieret pater multarum gentium secundum quod dictum est ei: Sic erit semen tuum. ¹⁹Et non infirmatus est fide, nec consideravit corpus suum emortuum, cum jam fere centum esset annorum, et emortuam vulvam Saræ. ²⁰In repromissione etiam Dei non hæsitavit diffidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo: ²¹plenissime sciens, quia quæcumque promisit, potens est et facere. ²²Ideo et reputatum est illi ad justitiam. ²³Non est autem scriptum tantum propter ipsum quia reputatum est illi ad justitiam: ²⁴sed et propter nos, quibus reputabitur credentibus in eum, qui suscitavit Jesum Christum Dominum nostrum a mortuis, ²⁵qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram.

5¹Justificati ergo ex fide, pacem habeamus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum: ²per quem et habemus accessum per fidem in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriæ filiorum Dei. ³Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus: scientes quod tribulatio patientiam operatur: ⁴patientia autem probationem, probatio vero spem, ⁵spes autem non confundit: quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum Sanctum, qui datus est nobis. ⁶Ut quid enim Christus, cum adhuc infirmi essemus, secundum tempus, pro impiis mortuus est? ⁷vix enim pro justo quis moritur: nam pro bono forsitan quis audeat mori. ⁸Commendat autem caritatem suam Deus in nobis: quoniam cum adhuc peccatores essemus, secundum tempus, ⁹Christus pro nobis mortuus est: multo igitur magis nunc justificati in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. ¹⁰Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem filii ejus: multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ipsius. ¹¹Non solum autem: sed et gloriamur in Deo per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem nunc reconciliationem accepimus.

¹²Propterea sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt. ¹³Usque ad legem enim peccatum erat in mundo: peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset. ¹⁴Sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem prævaricationis Adæ, qui est forma futuri. ¹⁵Sed non sicut delictum, ita et donum: si enim unius delicto multi mortui sunt: multo magis gratia Dei et donum in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. ¹⁶Et non sicut per unum peccatum, ita et donum. Nam judicium quidem ex uno in condemnationem: gratia autem ex multis delictis in justificationem. ¹⁷Si enim unius delicto mors regnavit per unum: multo magis abundantiam gratiæ, et donationis, et justitiæ accipientes, in vita regnabunt per unum Jesum Christum. ¹⁸Igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem: sic et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitæ. ¹⁹Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt multi: ita et per unius obeditionem, justi constituentur multi. ²⁰Lex autem subintravit ut abundaret delictum. Ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia: ²¹ut sicut regnavit peccatum in mortem: ita et gratia regnet per justitiam in vitam æternam, per Jesum Christum Dominum nostrum.

6¹Quid ergo dicemus? permanebimus in peccato ut gratia abundet? ²Absit. Qui enim mortui sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo? ³an ignoratis quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? ⁴Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem: ut quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitæ ambulemus. ⁵Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus: simul et resurrectionis erimus. ⁶Hoc scientes, quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur corpus peccati, et ultra non serviamus peccato. ⁷Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. ⁸Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia simul etiam vivemus cum Christo, ⁹scientes quod Christus resurgens ex mortuis jam non moritur: mors illi ultra non dominabitur. ¹⁰Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo. ¹¹Ita et vos existimate vos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo, in Christo Jesu Domino nostro.

¹²Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ut obediatis concupiscentiis ejus. ¹³Sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato: sed exhibete vos Deo, tamquam ex mortuis viventes: et membra vestra arma justitiæ Deo. ¹⁴Peccatum enim vobis non dominabitur: non enim sub lege estis, sed sub gratia. ¹⁵Quid ergo? peccabimus, quoniam non sumus sub lege, sed sub gratia? Absit. ¹⁶Nescitis quoniam cui exhibetis vos servos ad obediendum, servi estis ejus, cui obeditis, sive peccati ad mortem, sive obeditionis ad justitiam? ¹⁷Gratias autem Deo quod fuistis servi peccati, obedistis autem ex corde in eam formam doctrinæ, in quam traditi estis. ¹⁸Liberati autem a peccato, servi facti estis justitiæ. ¹⁹Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestræ: sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiæ, et iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibete membra vestra servire justitiæ in sanctificationem. ²⁰Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiæ. ²¹Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis? nam finis illorum mors est. ²²Nunc vero liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam æternam. ²³…