Romans 2–3

2¹Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis qui judicas. In quo enim judicas alterum, teipsum condemnas: eadem enim agis quæ judicas. ²Scimus enim quoniam judicium Dei est secundum veritatem in eos qui talia agunt. ³Existimas autem hoc, o homo, qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quia tu effugies judicium Dei? ⁴an divitias bonitatis ejus, et patientiæ, et longanimitatis contemnis? ignoras quoniam benignitas Dei ad pœnitentiam te adducit? ⁵Secundum autem duritiam tuam, et impœnitens cor, thesaurizas tibi iram in die iræ, et revelationis justi judicii Dei, ⁶qui reddet unicuique secundum opera ejus: ⁷iis quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et honorem, et incorruptionem quærunt, vitam æternam: ⁸iis autem qui sunt ex contentione, et qui non acquiescunt veritati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio. ⁹Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum, Judæi primum, et Græci: ¹⁰gloria autem, et honor, et pax omni operanti bonum, Judæo primum, et Græco: ¹¹non enim est acceptio personarum apud Deum.

¹²Quicumque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et quicumque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur. ¹³Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur. ¹⁴Cum autem gentes, quæ legem non habent, naturaliter ea, quæ legis sunt, faciunt, ejusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex: ¹⁵qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium reddente illis conscientia ipsorum, et inter se invicem cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus, ¹⁶in die, cum judicabit Deus occulta hominum, secundum Evangelium meum per Jesum Christum.

¹⁷Si autem tu Judæus cognominaris, et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, ¹⁸et nosti voluntatem ejus, et probas utiliora, instructus per legem, ¹⁹confidis teipsum esse ducem cæcorum, lumen eorum qui in tenebris sunt, ²⁰eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiæ, et veritatis in lege. ²¹Qui ergo alium doces, teipsum non doces: qui prædicas non furandum, furaris: ²²qui dicis non mœchandum, mœcharis: qui abominaris idola, sacrilegium facis: ²³qui in lege gloriaris, per prævaricationem legis Deum inhonoras. ²⁴(Nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes, sicut scriptum est.)

²⁵Circumcisio quidem prodest, si legem observes: si autem prævaricator legis sis, circumcisio tua præputium facta est. ²⁶Si igitur præputium justitias legis custodiat, nonne præputium illius in circumcisionem reputabitur? ²⁷et judicabit id quod ex natura est præputium, legem consummans, te, qui per litteram et circumcisionem prævaricator legis es? ²⁸Non enim qui in manifesto, Judæus est: neque quæ in manifesto, in carne, est circumcisio: ²⁹sed qui in abscondito, Judæus est: et circumcisio cordis in spiritu, non littera: cujus laus non ex hominibus, sed ex Deo est.

3¹Quid ergo amplius Judæo est? aut quæ utilitas circumcisionis? ²Multum per omnem modum. Primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei. ³Quid enim si quidam illorum non crediderunt? numquid incredulitas illorum fidem Dei evacuabit? Absit. ⁴Est autem Deus verax: omnis autem homo mendax, sicut scriptum est:

Ut justificeris in sermonibus tuis:

et vincas cum judicaris.

⁵Si autem iniquitas nostra justitiam Dei commendat, quid dicemus? Numquid iniquus est Deus, qui infert iram? ⁶secundum hominem dico. Absit. Alioquin quomodo judicabit Deus hunc mundum? ⁷Si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius: quid adhuc et ego tamquam peccator judicor? ⁸et non (sicut blasphemamur, et sicut aiunt quidam nos dicere) faciamus mala ut veniant bona: quorum damnatio justa est.

⁹Quid ergo? præcellimus eos? Nequaquam. Causati enim sumus Judæos et Græcos omnes sub peccato esse, ¹⁰sicut scriptum est:

Quia non est justus quisquam:

¹¹non est intelligens, non est requirens Deum.

¹²Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt:

non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

¹³Sepulchrum patens est guttur eorum,

linguis suis dolose agebant:

venenum aspidum sub labiis eorum:

¹⁴quorum os maledictione, et amaritudine plenum est:

¹⁵veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem:

¹⁶contritio et infelicitas in viis eorum:

¹⁷et viam pacis non cognoverunt:

¹⁸non est timor Dei ante oculos eorum.

¹⁹Scimus autem quoniam quæcumque lex loquitur, iis, qui in lege sunt, loquitur: ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo: ²⁰quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo. Per legem enim cognitio peccati.

²¹Nunc autem sine lege justitia Dei manifestata est: testificata a lege et prophetis. ²²Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi in omnes et super omnes qui credunt in eum: non enim est distinctio: ²³omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. ²⁴Justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quæ est in Christo Jesu, ²⁵quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius, ad ostensionem justitiæ suæ propter remissionem præcedentium delictorum ²⁶in sustentatione Dei, ad ostensionem justitiæ ejus in hoc tempore: ut sit ipse justus, et justificans eum, qui est ex fide Jesu Christi.

²⁷Ubi est ergo gloriatio tua? Exclusa est. Per quam legem? Factorum? Non: sed per legem fidei. ²⁸Arbitramur enim justificari hominem per fidem sine operibus legis. ²⁹An Judæorum Deus tantum? nonne et gentium? Immo et gentium: ³⁰quoniam quidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et præputium per fidem. ³¹Legem ergo destruimus per fidem? Absit: sed legem statuimus.