Matthew 4–12

4¹Tunc Jesus ductus est in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. ²Et cum jejunasset quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, postea esuriit. ³Et accedens tentator dixit ei: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. ⁴Qui respondens dixit: Scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei. ⁵Tunc assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et statuit eum super pinnaculum templi, ⁶et dixit ei: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Scriptum est enim: Quia angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. ⁷Ait illi Jesus: Rursum scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. ⁸Iterum assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde: et ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam eorum, ⁹et dixit ei: Hæc omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. ¹⁰Tunc dicit ei Jesus: Vade Satana: Scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. ¹¹Tunc reliquit eum diabolus: et ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei.

¹²Cum autem audisset Jesus quod Joannes traditus esset, secessit in Galilæam: ¹³et, relicta civitate Nazareth, venit, et habitavit in Capharnaum maritima, in finibus Zabulon et Nephthalim: ¹⁴ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam:

¹⁵Terra Zabulon, et terra Nephthalim,

via maris trans Jordanem,

Galilæa gentium:

¹⁶populus, qui sedebat in tenebris,

vidit lucem magnam:

et sedentibus in regione umbræ mortis,

lux orta est eis.

¹⁷Exinde cœpit Jesus prædicare, et dicere: Pœnitentiam agite: appropinquavit enim regnum cælorum.

¹⁸Ambulans autem Jesus juxta mare Galilææ, vidit duos fratres, Simonem, qui vocatur Petrus, et Andream fratrem ejus, mittentes rete in mare (erant enim piscatores), ¹⁹et ait illis: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum. ²⁰At illi continuo relictis retibus secuti sunt eum. ²¹Et procedens inde, vidit alios duos fratres, Jacobum Zebedæi, et Joannem fratrem ejus, in navi cum Zebedæo patre eorum, reficientes retia sua: et vocavit eos. ²²Illi autem statim relictis retibus et patre, secuti sunt eum. ²³Et circuibat Jesus totam Galilæam, docens in synagogis eorum, et prædicans Evangelium regni: et sanans omnem languorem, et omnem infirmitatem in populo. ²⁴Et abiit opinio ejus in totam Syriam, et obtulerunt ei omnes male habentes, variis languoribus, et tormentis comprehensos, et qui dæmonia habebant, et lunaticos, et paralyticos, et curavit eos: ²⁵et secutæ sunt eum turbæ multæ de Galilæa, et Decapoli, et de Jerosolymis, et de Judæa, et de trans Jordanem.

5¹Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, ²et aperiens os suum docebat eos dicens: ³Beati pauperes spiritu: quoniam ipsorum est regnum cælorum. ⁴Beati mites: quoniam ipsi possidebunt terram. ⁵Beati qui lugent: quoniam ipsi consolabuntur. ⁶Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam: quoniam ipsi saturabuntur. ⁷Beati misericordes: quoniam ipsi misericordiam consequentur. ⁸Beati mundo corde: quoniam ipsi Deum videbunt. ⁹Beati pacifici: quoniam filii Dei vocabuntur. ¹⁰Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam: quoniam ipsorum est regnum cælorum. ¹¹Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes, propter me: ¹²gaudete, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in cælis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerunt ante vos.

¹³Vos estis sal terræ. Quod si sal evanuerit, in quo salietur? ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus. ¹⁴Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem posita, ¹⁵neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. ¹⁶Sic luceat lux vestra coram hominibus: ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est.

¹⁷Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas: non veni solvere, sed adimplere. ¹⁸Amen quippe dico vobis, donec transeat cælum et terra, jota unum aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant. ¹⁹Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cælorum: qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno cælorum. ²⁰Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et pharisæorum, non intrabitis in regnum cælorum.

²¹Audistis quia dictum est antiquis: Non occides: qui autem occiderit, reus erit judicio. ²²Ego autem dico vobis: quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca: reus erit concilio. Qui autem dixerit, fatue: reus erit gehennæ ignis. ²³Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te: ²⁴relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum. ²⁵Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo: ne forte tradat te adversarius judici, et judex tradat te ministro: et in carcerem mittaris. ²⁶Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem.

²⁷Audistis quia dictum est antiquis: Non mœchaberis. ²⁸Ego autem dico vobis: quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam mœchatus est eam in corde suo. ²⁹Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te: expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam. ³⁰Et si dextra manus tua scandalizat te, abscide eam, et projice abs te: expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam. ³¹Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii. ³²Ego autem dico vobis: quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam mœchari: et qui dimissam duxerit, adulterat.

³³Iterum audistis quia dictum est antiquis: Non perjurabis: reddes autem Domino juramenta tua. ³⁴Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per cælum, quia thronus Dei est: ³⁵neque per terram, quia scabellum est pedum ejus: neque per Jerosolymam, quia civitas est magni regis: ³⁶neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum. ³⁷Sit autem sermo vester, est, est: non, non: quod autem his abundantius est, a malo est.

³⁸Audistis quia dictum est: Oculum pro oculo, et dentem pro dente. ³⁹Ego autem dico vobis, non resistere malo: sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, præbe illi et alteram: ⁴⁰et ei, qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium: ⁴¹et quicumque te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo. ⁴²Qui petit a te, da ei: et volenti mutuari a te, ne avertaris.

⁴³Audistis quia dictum est: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum. ⁴⁴Ego autem dico vobis: diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos: ⁴⁵ut sitis filii Patris vestri, qui in cælis est: qui solem suum oriri facit super bonos et malos: et pluit super justos et injustos. ⁴⁶Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? ⁴⁷Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici hoc faciunt? ⁴⁸Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester cælestis perfectus est.

6¹Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in cælis est. ²Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritæ faciunt in synagogis, et in vicis, ut honorificentur ab hominibus. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. ³Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua: ⁴ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi.

⁵Et cum oratis, non eritis sicut hypocritæ qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. ⁶Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum, et clauso ostio, ora Patrem tuum in abscondito: et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. ⁷Orantes autem, nolite multum loqui, sicut ethnici, putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. ⁸Nolite ergo assimilari eis: scit enim Pater vester, quid opus sit vobis, antequam petatis eum. ⁹Sic ergo vos orabitis:

Pater noster, qui es in cælis,

sanctificetur nomen tuum.

¹⁰Adveniat regnum tuum;

fiat voluntas tua, sicut in cælo et in terra.

¹¹Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie,

¹²et dimitte nobis debita nostra,

sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.

¹³Et ne nos inducas in tentationem,

sed libera nos a malo. Amen.

¹⁴Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum: dimittet et vobis Pater vester cælestis delicta vestra. ¹⁵Si autem non dimiseritis hominibus: nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra.

¹⁶Cum autem jejunatis, nolite fieri sicut hypocritæ, tristes. Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes. Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam. ¹⁷Tu autem, cum jejunas, unge caput tuum, et faciem tuam lava, ¹⁸ne videaris hominibus jejunans, sed Patri tuo, qui est in abscondito: et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi.

¹⁹Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra: ubi ærugo, et tinea demolitur: et ubi fures effodiunt, et furantur. ²⁰Thesaurizate autem vobis thesauros in cælo, ubi neque ærugo, neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt, nec furantur. ²¹Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. ²²Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. ²³Si autem oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen, quod in te est, tenebræ sunt: ipsæ tenebræ quantæ erunt? ²⁴Nemo potest duobus dominis servire: aut enim unum odio habebit, et alterum diliget: aut unum sustinebit, et…