Genesis 20–24

20¹Profectus inde Abraham in terram australem, habitavit inter Cades et Sur: et peregrinatus est in Geraris. ²Dixitque de Sara uxore sua: Soror mea est. Misit ergo Abimelech rex Geraræ, et tulit eam. ³Venit autem Deus ad Abimelech per somnium nocte, et ait illi: En morieris propter mulierem quam tulisti: habet enim virum. ⁴Abimelech vero non tetigerat eam, et ait: Domine, num gentem ignorantem et justam interficies? ⁵nonne ipse dixit mihi: Soror mea est: et ipsa ait: Frater meus est? In simplicitate cordis mei, et munditia manuum mearum feci hoc. ⁶Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris: et ideo custodivi te ne peccares in me, et non dimisi ut tangeres eam. ⁷Nunc ergo redde viro suo uxorem, quia propheta est: et orabit pro te, et vives: si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quæ tua sunt. ⁸Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos: et locutus est universa verba hæc in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. ⁹Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quæ non debuisti facere, fecisti nobis. ¹⁰Rursumque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? ¹¹Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto: et interficient me propter uxorem meam: ¹²alias autem et vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meæ, et duxi eam in uxorem. ¹³Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices quod frater tuus sim. ¹⁴Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, ¹⁵et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit habita. ¹⁶Saræ autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeris: mementoque te deprehensam. ¹⁷Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech et uxorem, ancillasque ejus, et pepererunt: ¹⁸concluserat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech propter Saram uxorem Abrahæ.

21¹Visitavit autem Dominus Saram, sicut promiserat: et implevit quæ locutus est. ²Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo prædixerat ei Deus. ³Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: ⁴et circumcidit eum octavo die, sicut præceperat ei Deus, ⁵cum centum esset annorum: hac quippe ætate patris, natus est Isaac. ⁶Dixitque Sara: Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. ⁷Rursumque ait: Quis auditurus crederet Abraham quod Sara lactaret filium, quem peperit et jam seni? ⁸Crevit igitur puer, et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus.

⁹Cumque vidisset Sara filium Agar Ægyptiæ ludentem cum Isaac filio suo, dixit ad Abraham: ¹⁰Ejice ancillam hanc, et filium ejus: non enim erit hæres filius ancillæ cum filio meo Isaac. ¹¹Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. ¹²Cui dixit Deus: Non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua: omnia quæ dixerit tibi Sara, audi vocem ejus: quia in Isaac vocabitur tibi semen. ¹³Sed et filium ancillæ faciam in gentem magnam, quia semen tuum est. ¹⁴Surrexit itaque Abraham mane, et tollens panem et utrem aquæ, imposuit scapulæ ejus, tradiditque puerum, et dimisit eam. Quæ cum abiisset, errabat in solitudine Bersabee. ¹⁵Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborum, quæ ibi erant. ¹⁶Et abiit, seditque e regione procul quantum potest arcus jacere: dixit enim: Non videbo morientem puerum: et sedens contra, levavit vocem suam et flevit. ¹⁷Exaudivit autem Deus vocem pueri: vocavitque angelus Dei Agar de cælo, dicens: Quid agis Agar? noli timere: exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est. ¹⁸Surge, tolle puerum, et tene manum illius: quia in gentem magnam faciam eum. ¹⁹Aperuitque oculos ejus Deus: quæ videns puteum aquæ, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. ²⁰Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius. ²¹Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Ægypti.

²²Eodem tempore dixit Abimelech, et Phicol princeps exercitus ejus, ad Abraham: Deus tecum est in universis quæ agis. ²³Jura ergo per Deum, ne noceas mihi, et posteris meis, stirpique meæ: sed juxta misericordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terræ in qua versatus es advena. ²⁴Dixitque Abraham: Ego jurabo. ²⁵Et increpavit Abimelech propter puteum aquæ quem vi abstulerunt servi ejus. ²⁶Responditque Abimelech: Nescivi quis fecerit hanc rem: sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi præter hodie. ²⁷Tulit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech: percusseruntque ambo fœdus. ²⁸Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. ²⁹Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt septem agnæ istæ, quas stare fecisti seorsum? ³⁰At ille: Septem, inquit, agnas accipies de manu mea: ut sint mihi in testimonium, quoniam ego fodi puteum istum. ³¹Idcirco vocatus est locus ille Bersabee: quia ibi uterque juravit. ³²Et inierunt fœdus pro puteo juramenti. ³³Surrexit autem Abimelech, et Phicol princeps exercitus ejus, reversique sunt in terram Palæstinorum. Abraham vero plantavit nemus in Bersabee, et invocavit ibi nomen Domini Dei æterni. ³⁴Et fuit colonus terræ Palæstinorum diebus multis.

22¹Quæ postquam gesta sunt, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham, Abraham. At ille respondit: Adsum. ²Ait illi: Tolle filium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, atque ibi offeres eum in holocaustum super unum montium quem monstravero tibi. ³Igitur Abraham de nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes, et Isaac filium suum: cumque concidisset ligna in holocaustum, abiit ad locum quem præceperat ei Deus. ⁴Die autem tertio, elevatis oculis, vidit locum procul: ⁵dixitque ad pueros suos: Expectate hic cum asino: ego et puer illuc usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur ad vos. ⁶Tulit quoque ligna holocausti, et imposuit super Isaac filium suum: ipse vero portabat in manibus ignem et gladium. Cumque duo pergerent simul, ⁷dixit Isaac patri suo: Pater mi. At ille respondit: Quid vis, fili? Ecce, inquit, ignis et ligna: ubi est victima holocausti? ⁸Dixit autem Abraham: Deus providebit sibi victimam holocausti, fili mi. Pergebant ergo pariter. ⁹Et venerunt ad locum quem ostenderat ei Deus, in quo ædificavit altare, et desuper ligna composuit; cumque alligasset Isaac filium suum, posuit eum in altare super struem lignorum. ¹⁰Extenditque manum, et arripuit gladium, ut immolaret filium suum. ¹¹Et ecce angelus Domini de cælo clamavit, dicens: Abraham, Abraham. Qui respondit: Adsum. ¹²Dixitque ei: Non extendas manum tuam super puerum, neque facias illi quidquam: nunc cognovi quod times Deum, et non pepercisti unigenito filio tuo propter me. ¹³Levavit Abraham oculos suos, viditque post tergum arietem inter vepres hærentem cornibus, quem assumens obtulit holocaustum pro filio. ¹⁴Appellavitque nomen loci illius, Dominus videt. Unde usque hodie dicitur: In monte Dominus videbit.

¹⁵Vocavit autem angelus Domini Abraham secundo de cælo, dicens: ¹⁶Per memetipsum juravi, dicit Dominus: quia fecisti hanc rem, et non pepercisti filio tuo unigenito propter me: ¹⁷benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas cæli, et velut arenam quæ est in littore maris: possidebit semen tuum portas inimicorum suorum, ¹⁸et benedicentur in semine tuo omnes gentes terræ, quia obedisti voci meæ. ¹⁹Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi.

²⁰His ita gestis, nuntiatum est Abrahæ quod Melcha quoque genuisset filios Nachor fratri suo: ²¹Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, ²²et Cased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ²³ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nachor fratri Abrahæ. ²⁴Concubina vero illius, nomine Roma, peperit Tabee, et Gaham, et Thahas, et Maacha.

23¹Vixit autem Sara centum viginti septem annis. ²Et mortua est in civitate Arbee, quæ est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. ³Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: ⁴Advena sum et peregrinus apud vos: date mihi jus sepulchri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. ⁵Responderunt filii Heth, dicentes: ⁶Audi nos, domine: princeps Dei es apud nos: in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum, nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. ⁷Surrexit Abraham, et adoravit populum terræ, filios videlicet Heth: ⁸dixitque ad eos: Si placet animæ vestræ ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me apud Ephron filium Seor: ⁹ut det mihi speluncam duplicem, quam habet in extrema parte agri sui: pecunia digna tradat eam mihi coram vobis in possessionem sepulchri. ¹⁰Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque Ephron ad Abraham, cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens: ¹¹Nequaquam ita fiat, domine mi, sed tu magis ausculta quod loquor. Agrum trado tibi, et speluncam quæ in eo est, præsentibus filiis populi mei; sepeli mortuum tuum. ¹²Adoravit Abraham coram populo terræ. ¹³Et locutus est ad Ephron circumstante plebe: Quæso ut audias me: dabo pecuniam pro agro: suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. ¹⁴Responditque Ephron: ¹⁵Domine mi, audi me: terra, quam postulas, quadringentis siclis argenti valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. ¹⁶Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argenti probatæ monetæ publicæ. ¹⁷Confirmatusque est ager quondam Ephronis, in quo erat spelunca duplex, respiciens Mambre, tam ipse, quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis…