Matthew 5–7

5¹Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, ²et aperiens os suum docebat eos dicens: ³Beati pauperes spiritu: quoniam ipsorum est regnum cælorum. ⁴Beati mites: quoniam ipsi possidebunt terram. ⁵Beati qui lugent: quoniam ipsi consolabuntur. ⁶Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam: quoniam ipsi saturabuntur. ⁷Beati misericordes: quoniam ipsi misericordiam consequentur. ⁸Beati mundo corde: quoniam ipsi Deum videbunt. ⁹Beati pacifici: quoniam filii Dei vocabuntur. ¹⁰Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam: quoniam ipsorum est regnum cælorum. ¹¹Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes, propter me: ¹²gaudete, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in cælis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerunt ante vos.

¹³Vos estis sal terræ. Quod si sal evanuerit, in quo salietur? ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus. ¹⁴Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem posita, ¹⁵neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. ¹⁶Sic luceat lux vestra coram hominibus: ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est.

¹⁷Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas: non veni solvere, sed adimplere. ¹⁸Amen quippe dico vobis, donec transeat cælum et terra, jota unum aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant. ¹⁹Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cælorum: qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno cælorum. ²⁰Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et pharisæorum, non intrabitis in regnum cælorum.

²¹Audistis quia dictum est antiquis: Non occides: qui autem occiderit, reus erit judicio. ²²Ego autem dico vobis: quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca: reus erit concilio. Qui autem dixerit, fatue: reus erit gehennæ ignis. ²³Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te: ²⁴relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum. ²⁵Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo: ne forte tradat te adversarius judici, et judex tradat te ministro: et in carcerem mittaris. ²⁶Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem.

²⁷Audistis quia dictum est antiquis: Non mœchaberis. ²⁸Ego autem dico vobis: quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam mœchatus est eam in corde suo. ²⁹Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te: expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam. ³⁰Et si dextra manus tua scandalizat te, abscide eam, et projice abs te: expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam. ³¹Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii. ³²Ego autem dico vobis: quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam mœchari: et qui dimissam duxerit, adulterat.

³³Iterum audistis quia dictum est antiquis: Non perjurabis: reddes autem Domino juramenta tua. ³⁴Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per cælum, quia thronus Dei est: ³⁵neque per terram, quia scabellum est pedum ejus: neque per Jerosolymam, quia civitas est magni regis: ³⁶neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum. ³⁷Sit autem sermo vester, est, est: non, non: quod autem his abundantius est, a malo est.

³⁸Audistis quia dictum est: Oculum pro oculo, et dentem pro dente. ³⁹Ego autem dico vobis, non resistere malo: sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, præbe illi et alteram: ⁴⁰et ei, qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium: ⁴¹et quicumque te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo. ⁴²Qui petit a te, da ei: et volenti mutuari a te, ne avertaris.

⁴³Audistis quia dictum est: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum. ⁴⁴Ego autem dico vobis: diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos: ⁴⁵ut sitis filii Patris vestri, qui in cælis est: qui solem suum oriri facit super bonos et malos: et pluit super justos et injustos. ⁴⁶Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? ⁴⁷Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici hoc faciunt? ⁴⁸Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester cælestis perfectus est.

6¹Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in cælis est. ²Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritæ faciunt in synagogis, et in vicis, ut honorificentur ab hominibus. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. ³Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua: ⁴ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi.

⁵Et cum oratis, non eritis sicut hypocritæ qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. ⁶Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum, et clauso ostio, ora Patrem tuum in abscondito: et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. ⁷Orantes autem, nolite multum loqui, sicut ethnici, putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. ⁸Nolite ergo assimilari eis: scit enim Pater vester, quid opus sit vobis, antequam petatis eum. ⁹Sic ergo vos orabitis:

Pater noster, qui es in cælis,

sanctificetur nomen tuum.

¹⁰Adveniat regnum tuum;

fiat voluntas tua, sicut in cælo et in terra.

¹¹Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie,

¹²et dimitte nobis debita nostra,

sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.

¹³Et ne nos inducas in tentationem,

sed libera nos a malo. Amen.

¹⁴Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum: dimittet et vobis Pater vester cælestis delicta vestra. ¹⁵Si autem non dimiseritis hominibus: nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra.

¹⁶Cum autem jejunatis, nolite fieri sicut hypocritæ, tristes. Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes. Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam. ¹⁷Tu autem, cum jejunas, unge caput tuum, et faciem tuam lava, ¹⁸ne videaris hominibus jejunans, sed Patri tuo, qui est in abscondito: et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi.

¹⁹Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra: ubi ærugo, et tinea demolitur: et ubi fures effodiunt, et furantur. ²⁰Thesaurizate autem vobis thesauros in cælo, ubi neque ærugo, neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt, nec furantur. ²¹Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. ²²Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. ²³Si autem oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen, quod in te est, tenebræ sunt: ipsæ tenebræ quantæ erunt? ²⁴Nemo potest duobus dominis servire: aut enim unum odio habebit, et alterum diliget: aut unum sustinebit, et alterum contemnet. Non potestis Deo servire et mammonæ. ²⁵Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animæ vestræ quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini. Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? ²⁶Respicite volatilia cæli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea: et Pater vester cælestis pascit illa. Nonne vos magis pluris estis illis? ²⁷Quis autem vestrum cogitans potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? ²⁸Et de vestimento quid solliciti estis? Considerate lilia agri quomodo crescunt: non laborant, neque nent. ²⁹Dico autem vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis. ³⁰Si autem fœnum agri, quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos modicæ fidei? ³¹Nolite ergo solliciti esse, dicentes: Quid manducabimus, aut quid bibemus, aut quo operiemur? ³²hæc enim omnia gentes inquirunt. Scit enim Pater vester, quia his omnibus indigetis. ³³Quærite ergo primum regnum Dei, et justitiam ejus: et hæc omnia adjicientur vobis. ³⁴Nolite ergo solliciti esse in crastinum. Crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi: sufficit diei malitia sua.

7¹Nolite judicare, ut non judicemini. ²In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini: et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis. ³Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides? ⁴aut quomodo dicis fratri tuo: Sine ejiciam festucam de oculo tuo, et ecce trabs est in oculo tuo? ⁵Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui. ⁶Nolite dare sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi dirumpant vos.

⁷Petite, et dabitur vobis: quærite, et invenietis: pulsate, et aperietur vobis. ⁸Omnis enim qui petit, accipit: et qui quærit, invenit: et pulsanti aperietur. ⁹Aut quis est ex vobis homo, quem si petierit filius suus panem, numquid lapidem porriget ei? ¹⁰aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? ¹¹Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris: quanto magis Pater vester, qui in cælis est, dabit bona petentibus se?

¹²Omnia ergo quæcumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis. Hæc est enim lex, et prophetæ. ¹³Intrate per angustam portam: quia lata porta, et spatiosa via est, quæ ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam. ¹⁴Quam angusta porta, et arcta via est, quæ ducit ad vitam: et pauci sunt qui inveniunt eam!

¹⁵Attendite a falsis prophetis,…