Acts 23–25

23¹Intendens autem in concilium Paulus, ait: Viri fratres, ego omni conscientia bona conversatus sum ante Deum usque in hodiernum diem. ²Princeps autem sacerdotum Ananias præcepit astantibus sibi percutere os ejus. ³Tunc Paulus dixit ad eum: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti? ⁴Et qui astabant dixerunt: Summum sacerdotem Dei maledicis. ⁵Dixit autem Paulus: Nesciebam, fratres, quia princeps est sacerdotum. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices. ⁶Sciens autem Paulus quia una pars esset sadducæorum, et altera pharisæorum, exclamavit in concilio: Viri fratres, ego pharisæus sum, filius pharisæorum: de spe et resurrectione mortuorum ego judicor. ⁷Et cum hæc dixisset, facta est dissensio inter pharisæos et sadducæos, et soluta est multitudo. ⁸Sadducæi enim dicunt non esse resurrectionem, neque angelum, neque spiritum: pharisæi autem utraque confitentur. ⁹Factus est autem clamor magnus. Et surgentes quidam pharisæorum, pugnabant, dicentes: Nihil mali invenimus in homine isto: quid si spiritus locutus est ei, aut angelus? ¹⁰Et cum magna dissensio facta esset, timens tribunus ne discerperetur Paulus ab ipsis, jussit milites descendere, et rapere eum de medio eorum, ac deducere eum in castra.

¹¹Sequenti autem nocte assistens ei Dominus, ait: Constans esto: sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic te oportet et Romæ testificari. ¹²Facta autem die collegerunt se quidam ex Judæis, et devoverunt, se dicentes neque manducaturos, neque bibituros donec occiderent Paulum. ¹³Erant autem plus quam quadraginta viri qui hanc conjurationem fecerant: ¹⁴qui accesserunt ad principes sacerdotum et seniores, et dixerunt: Devotione devovimus nos nihil gustaturos, donec occidamus Paulum. ¹⁵Nunc ergo vos notum facite tribuno cum concilio, ut producat illum ad vos, tamquam aliquid certius cognituri de eo. Nos vero priusquam appropiet, parati sumus interficere illum. ¹⁶Quod cum audisset filius sororis Pauli insidias, venit, et intravit in castra, nuntiavitque Paulo. ¹⁷Vocans autem Paulus ad se unum ex centurionibus, ait: Adolescentem hunc perduc ad tribunum, habet enim aliquid indicare illi. ¹⁸Et ille quidem assumens eum duxit ad tribunum, et ait: Vinctus Paulus rogavit me hunc adolescentem perducere ad te, habentem aliquid loqui tibi. ¹⁹Apprehendens autem tribunus manum illius, secessit cum eo seorsum, et interrogavit illum: Quid est quod habes indicare mihi? ²⁰Ille autem dixit: Judæis convenit rogare te ut crastina die producas Paulum in concilium, quasi aliquid certius inquisituri sint de illo: ²¹tu vero ne credideris illis: insidiantur enim ei ex eis viri amplius quam quadraginta, qui se devoverunt non manducare, neque bibere donec interficiant eum: et nunc parati sunt, exspectantes promissum tuum. ²²Tribunus igitur dimisit adolescentem, præcipiens ne cui loqueretur quoniam hæc nota sibi fecisset.

²³Et vocatis duobus centurionibus, dixit illis: Parate milites ducentos ut eant usque Cæsaream, et equites septuaginta, et lancearios ducentos a tertia hora noctis, ²⁴et jumenta præparate ut imponentes Paulum, salvum perducerent ad Felicem præsidem. ²⁵(Timuit enim ne forte raperent eum Judæi, et occiderent, et ipse postea calumniam sustineret, tamquam accepturus pecuniam.) ²⁶Scribens epistolam continentem hæc: Claudius Lysias optimo præsidi Felici, salutem. ²⁷Virum hunc comprehensum a Judæis, et incipientem interfici ab eis, superveniens cum exercitu eripui, cognito quia Romanus est. ²⁸Volensque scire causam quam objiciebant illi, deduxi eum in concilium eorum. ²⁹Quem inveni accusari de quæstionibus legis ipsorum, nihil vero dignum morte aut vinculis habentem criminis. ³⁰Et cum mihi perlatum esset de insidiis quas paraverant illi, misi eum ad te, denuntians et accusatoribus ut dicant apud te. Vale. ³¹Milites ergo secundum præceptum sibi assumentes Paulum, duxerunt per noctem in Antipatridem. ³²Et postera die dimissis equitibus ut cum eo irent, reversi sunt ad castra. ³³Qui cum venissent Cæsaream, et tradidissent epistolam præsidi, statuerunt ante illum et Paulum. ³⁴Cum legisset autem, et interrogasset de qua provincia esset, et cognoscens quia de Cilicia: ³⁵Audiam te, inquit, cum accusatores tui venerint. Jussitque in prætorio Herodis custodiri eum.

24¹Post quinque autem dies descendit princeps sacerdotum Ananias, cum senioribus quibusdam, et Tertullo quodam oratore, qui adierunt præsidem adversus Paulum. ²Et citato Paulo cœpit accusare Tertullus, dicens: Cum in multa pace agamus per te, et multa corrigantur per tuam providentiam, ³semper et ubique suscipimus, optime Felix, cum omni gratiarum actione. ⁴Ne diutius autem te protraham, oro, breviter audias nos pro tua clementia. ⁵Invenimus hunc hominem pestiferum, et concitantem seditiones omnibus Judæis in universo orbe, et auctorem seditionis sectæ Nazarenorum: ⁶qui etiam templum violare conatus est, quem et apprehensum voluimus secundum legem nostram judicare. ⁷Superveniens autem tribunus Lysias, cum vi magna eripuit eum de manibus nostris, ⁸jubens accusatores ejus ad te venire: a quo poteris ipse judicans, de omnibus istis cognoscere, de quibus nos accusamus eum. ⁹Adjecerunt autem et Judæi, dicentes hæc ita se habere. ¹⁰Respondit autem Paulus (annuente sibi præside dicere): Ex multis annis te esse judicem genti huic sciens, bono animo pro me satisfaciam. ¹¹Potes enim cognoscere quia non plus sunt mihi dies quam duodecim, ex quo ascendi adorare in Jerusalem: ¹²et neque in templo invenerunt me cum aliquo disputantem, aut concursum facientem turbæ, neque in synagogis, neque in civitate: ¹³neque probare possunt tibi de quibus nunc me accusant. ¹⁴Confiteor autem hoc tibi, quod secundum sectam quam dicunt hæresim, sic deservio Patri et Deo meo, credens omnibus quæ in lege et prophetis scripta sunt: ¹⁵spem habens in Deum, quam et hi ipsi exspectant, resurrectionem futuram justorum et iniquorum. ¹⁶In hoc et ipse studeo sine offendiculo conscientiam habere ad Deum et ad homines semper. ¹⁷Post annos autem plures eleemosynas facturus in gentem meam, veni, et oblationes, et vota, ¹⁸in quibus invenerunt me purificatum in templo: non cum turba, neque cum tumultu. ¹⁹Quidam autem ex Asia Judæi, quos oportebat apud te præsto esse, et accusare si quid haberent adversum me: ²⁰aut hi ipsi dicant si quid invenerunt in me iniquitatis cum stem in concilio, ²¹nisi de una hac solummodo voce qua clamavi inter eos stans: Quoniam de resurrectione mortuorum ego judicor hodie a vobis.

²²Distulit autem illos Felix, certissime sciens de via hac, dicens: Cum tribunus Lysias descenderit, audiam vos. ²³Jussitque centurioni custodire eum, et habere requiem, nec quemquam de suis prohibere ministrare ei. ²⁴Post aliquot autem dies veniens Felix cum Drusilla uxore sua, quæ erat Judæa, vocavit Paulum, et audivit ab eo fidem quæ est in Christum Jesum. ²⁵Disputante autem illo de justitia, et castitate, et de judicio futuro, tremefactus Felix, respondit: Quod nunc attinet, vade: tempore autem opportuno accersam te: ²⁶simul et sperans quod pecunia ei daretur a Paulo, propter quod et frequenter accersens eum, loquebatur cum eo. ²⁷Biennio autem expleto, accepit successorem Felix Portium Festum. Volens autem gratiam præstare Judæis Felix, reliquit Paulum vinctum.

25¹Festus ergo cum venisset in provinciam, post triduum ascendit Jerosolymam a Cæsarea. ²Adieruntque eum principes sacerdotum et primi Judæorum adversus Paulum: et rogabant eum, ³postulantes gratiam adversus eum, ut juberet perduci eum in Jerusalem, insidias tendentes ut interficerent eum in via. ⁴Festus autem respondit servari Paulum in Cæsarea: se autem maturius profecturum. ⁵Qui ergo in vobis, ait, potentes sunt, descendentes simul, si quod est in viro crimen, accusent eum. ⁶Demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo aut decem, descendit Cæsaream, et altera die sedit pro tribunali, et jussit Paulum adduci. ⁷Qui cum perductus esset, circumsteterunt eum, qui ab Jerosolyma descenderant Judæi, multas et graves causas objicientes, quas non poterant probare: ⁸Paulo rationem reddente: Quoniam neque in legem Judæorum, neque in templum, neque in Cæsarem quidquam peccavi. ⁹Festus autem volens gratiam præstare Judæis, respondens Paulo, dixit: Vis Jerosolymam ascendere, et ibi de his judicari apud me? ¹⁰Dixit autem Paulus: Ad tribunal Cæsaris sto: ibi me oportet judicari: Judæis non nocui, sicut tu melius nosti. ¹¹Si enim nocui, aut dignum morte aliquid feci, non recuso mori: si vero nihil est eorum quæ hi accusant me, nemo potest me illis donare. Cæsarem appello. ¹²Tunc Festus cum concilio locutus, respondit: Cæsarem appellasti? ad Cæsarem ibis.

¹³Et cum dies aliquot transacti essent, Agrippa rex et Bernice descenderunt Cæsaream ad salutandum Festum. ¹⁴Et cum dies plures ibi demorarentur, Festus regi indicavit de Paulo, dicens: Vir quidam est derelictus a Felice vinctus, ¹⁵de quo cum essem Jerosolymis, adierunt me principes sacerdotum et seniores Judæorum, postulantes adversus illum damnationem. ¹⁶Ad quos respondi: Quia non est Romanis consuetudo damnare aliquem hominem priusquam is qui accusatur præsentes habeat accusatores, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. ¹⁷Cum ergo huc convenissent sine ulla dilatione, sequenti die sedens pro tribunali, jussi adduci virum. ¹⁸De quo, cum stetissent accusatores, nullam causam deferebant, de quibus ego suspicabar malum. ¹⁹Quæstiones vero quasdam de sua superstitione habebant adversus eum, et de quodam Jesu defuncto, quem affirmabat Paulus vivere. ²⁰Hæsitans autem ego de hujusmodi quæstione, dicebam si vellet ire Jerosolymam, et ibi judicari de istis. ²¹Paulo autem appellante ut servaretur ad Augusti cognitionem, jussi servari eum, donec mittam eum ad Cæsarem. ²²Agrippa autem dixit ad Festum: Volebam et ipse hominem audire. Cras, inquit, audies eum. ²³Altera autem die cum venisset Agrippa et Bernice cum multa ambitione, et introissent in…