Acts 10–11

10¹Vir autem quidam erat in Cæsarea, nomine Cornelius, centurio cohortis quæ dicitur Italica, ²religiosus, ac timens Deum cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper. ³Is vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introëuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. ⁴At ille intuens eum, timore correptus, dixit: Quid est, domine? Dixit autem illi: Orationes tuæ et eleemosynæ tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Dei. ⁵Et nunc mitte viros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus: ⁶hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare: hic dicet tibi quid te oporteat facere. ⁷Et cum discessisset angelus qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant. ⁸Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen.

⁹Postera autem die, iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora ut oraret circa horam sextam. ¹⁰Et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem illis, cecidit super eum mentis excessus: ¹¹et vidit cælum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de cælo in terram, ¹²in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terræ, et volatilia cæli. ¹³Et facta est vox ad eum: Surge, Petre: occide, et manduca. ¹⁴Ait autem Petrus: Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune et immundum. ¹⁵Et vox iterum secundo ad eum: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris. ¹⁶Hoc autem factum est per ter: et statim receptum est vas in cælum. ¹⁷Et dum intra se hæsitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset, ecce viri qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis astiterunt ad januam. ¹⁸Et cum vocassent, interrogabant, si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium. ¹⁹Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quærunt te. ²⁰Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans: quia ego misi illos. ²¹Descendens autem Petrus ad viros, dixit: Ecce ego sum, quem quæritis: quæ causa est, propter quam venistis? ²²Qui dixerunt: Cornelius centurio, vir justus et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judæorum, responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam, et audire verba abs te. ²³Introducens ergo eos, recepit hospitio. Sequenti autem die, surgens profectus est cum illis, et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum.

²⁴Altera autem die introivit Cæsaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis et necessariis amicis. ²⁵Et factum est cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit. ²⁶Petrus vero elevavit eum, dicens: Surge: et ego ipse homo sum. ²⁷Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant: ²⁸dixitque ad illos: Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judæo conjungi aut accedere ad alienigenam: sed mihi ostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem. ²⁹Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me? ³⁰Et Cornelius ait: A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait: ³¹Corneli, exaudita est oratio tua, et eleemosynæ tuæ commemoratæ sunt in conspectu Dei. ³²Mitte ergo in Joppen, et accersi Simonem qui cognominatur Petrus: hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare. ³³Confestim ergo misi ad te: et tu benefecisti veniendo. Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quæcumque tibi præcepta sunt a Domino.

³⁴Aperiens autem Petrus os suum, dixit: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus; ³⁵sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi. ³⁶Verbum misit Deus filiis Israël, annuntians pacem per Jesum Christum (hic est omnium Dominus). ³⁷Vos scitis quod factum est verbum per universam Judæam: incipiens enim a Galilæa post baptismum quod prædicavit Joannes, ³⁸Jesum a Nazareth: quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto, et virtute, qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat cum illo. ³⁹Et nos testes sumus omnium quæ fecit in regione Judæorum, et Jerusalem, quem occiderunt suspendentes in ligno. ⁴⁰Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri, ⁴¹non omni populo, sed testibus præordinatis a Deo: nobis, qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis. ⁴²Et præcepit nobis prædicare populo, et testificari, quia ipse est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum. ⁴³Huic omnes prophetæ testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes qui credunt in eum.

⁴⁴Adhuc loquente Petro verba hæc, cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum. ⁴⁵Et obstupuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est. ⁴⁶Audiebant enim illos loquentes linguis, et magnificantes Deum. ⁴⁷Tunc respondit Petrus: Numquid aquam quis prohibere potest ut non baptizentur hi qui Spiritum Sanctum acceperunt sicut et nos? ⁴⁸Et jussit eos baptizari in nomine Domini Jesu Christi. Tunc rogaverunt eum ut maneret apud eos aliquot diebus.

11¹Audierunt autem Apostoli et fratres qui erant in Judæa, quoniam et gentes receperunt verbum Dei. ²Cum autem ascendisset Petrus Jerosolymam, disceptabant adversus illum qui erant ex circumcisione, ³dicentes: Quare introisti ad viros præputium habentes, et manducasti cum illis? ⁴Incipiens autem Petrus exponebat illis ordinem, dicens: ⁵Ego eram in civitate Joppe orans, et vidi in excessu mentis visionem, descendens vas quoddam velut linteum magnum quatuor initiis summitti de cælo, et venit usque ad me. ⁶In quod intuens considerabam, et vidi quadrupedia terræ, et bestias, et reptilia, et volatilia cæli. ⁷Audivi autem et vocem dicentem mihi: Surge, Petre: occide, et manduca. ⁸Dixi autem: Nequaquam Domine: quia commune aut immundum numquam introivit in os meum. ⁹Respondit autem vox secundo de cælo: Quæ Deus mundavit, tu ne commune dixeris. ¹⁰Hoc autem factum est per ter: et recepta sunt omnia rursum in cælum. ¹¹Et ecce viri tres confestim astiterunt in domo in qua eram, missi a Cæsarea ad me. ¹²Dixit autem Spiritus mihi ut irem cum illis, nihil hæsitans. Venerunt autem mecum et sex fratres isti, et ingressi sumus in domum viri. ¹³Narravit autem nobis quomodo vidisset angelum in domo sua, stantem et dicentem sibi: Mitte in Joppen, et accersi Simonem qui cognominatur Petrus, ¹⁴qui loquetur tibi verba in quibus salvus eris tu, et universa domus tua. ¹⁵Cum autem cœpissem loqui, cecidit Spiritus Sanctus super eos, sicut et in nos in initio. ¹⁶Recordatus sum autem verbi Domini, sicut dicebat: Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu Sancto. ¹⁷Si ergo eamdem gratiam dedit illis Deus, sicut et nobis qui credidimus in Dominum Jesum Christum: ego quis eram, qui possem prohibere Deum? ¹⁸His auditis, tacuerunt: et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus pœnitentiam dedit Deus ad vitam.

¹⁹Et illi quidem qui dispersi fuerant a tribulatione quæ facta fuerat sub Stephano, perambulaverunt usque Phœnicen, et Cyprum, et Antiochiam, nemini loquentes verbum, nisi solis Judæis. ²⁰Erant autem quidam ex eis viri Cyprii et Cyrenæi, qui cum introissent Antiochiam, loquebantur et ad Græcos, annuntiantes Dominum Jesum. ²¹Et erat manus Domini cum eis: multusque numerus credentium conversus est ad Dominum. ²²Pervenit autem sermo ad aures ecclesiæ quæ erat Jerosolymis super istis: et miserunt Barnabam usque ad Antiochiam. ²³Qui cum pervenisset, et vidisset gratiam Dei, gavisus est: et hortabatur omnes in proposito cordis permanere in Domino: ²⁴quia erat vir bonus, et plenus Spiritu Sancto, et fide. Et apposita est multa turba Domino.

²⁵Profectus est autem Barnabas Tarsum, ut quæreret Saulum: quem cum invenisset, perduxit Antiochiam. ²⁶Et annum totum conversati sunt ibi in ecclesia: et docuerunt turbam multam, ita ut cognominarentur primum Antiochiæ discipuli, christiani. ²⁷In his autem diebus supervenerunt ab Jerosolymis prophetæ Antiochiam: ²⁸et surgens unus ex eis nomine Agabus, significabat per spiritum famem magnam futuram in universo orbe terrarum, quæ facta est sub Claudio. ²⁹Discipuli autem, prout quis habebat, proposuerunt singuli in ministerium mittere habitantibus in Judæa fratribus: ³⁰quod et fecerunt, mittentes ad seniores per manus Barnabæ et Sauli.