Genesis 25–36

25¹Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Ceturam: ²quæ peperit ei Zamran et Jecsan, et Madam, et Madian, et Jesboc, et Sue. ³Jecsan quoque genuit Saba et Dadan. Filii Dadan fuerunt Assurim, et Latusim, et Loomim. ⁴At vero ex Madian ortus est Epha, et Opher, et Henoch, et Abida, et Eldaa: omnes hi filii Ceturæ. ⁵Deditque Abraham cuncta quæ possederat, Isaac: ⁶filiis autem concubinarum largitus est munera, et separavit eos ab Isaac filio suo, dum adhuc ipse viveret, ad plagam orientalem. ⁷Fuerunt autem dies vitæ Abrahæ, centum septuaginta quinque anni. ⁸Et deficiens mortuus est in senectute bona, provectæque ætatis et plenus dierum: congregatusque est ad populum suum. ⁹Et sepelierunt eum Isaac et Ismaël filii sui in spelunca duplici, quæ sita est in agro Ephron filii Seor Hethæi, e regione Mambre, ¹⁰quem emerat a filiis Heth: ibi sepultus est ipse, et Sara uxor ejus. ¹¹Et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio ejus, qui habitabat juxta puteum nomine Viventis et videntis.

¹²Hæ sunt generationes Ismaël filii Abrahæ, quem peperit ei Agar Ægyptia, famula Saræ: et ¹³hæc nomina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis. Primogenitus Ismaëlis Nabaioth, deinde Cedar, et Adbeel, et Mabsam, ¹⁴Masma quoque, et Duma, et Massa, ¹⁵Hadar, et Thema, et Jethur, et Naphis, et Cedma. ¹⁶Isti sunt filii Ismaëlis: et hæc nomina per castella et oppida eorum, duodecim principes tribuum suarum. ¹⁷Et facti sunt anni vitæ Ismaëlis centum triginta septem, deficiensque mortuus est, et appositus ad populum suum. ¹⁸Habitavit autem ab Hevila usque Sur, quæ respicit Ægyptum introëuntibus Assyrios; coram cunctis fratribus suis obiit.

¹⁹Hæ quoque sunt generationes Isaac filii Abraham: Abraham genuit Isaac: ²⁰qui cum quadraginta esset annorum, duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuelis Syri de Mesopotamia, sororem Laban. ²¹Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccæ. ²²Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quæ ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit concipere? perrexitque ut consuleret Dominum. ²³Qui respondens ait:

Duæ gentes sunt in utero tuo,

et duo populi ex ventre tuo dividentur,

populusque populum superabit,

et major serviet minori.

²⁴Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. ²⁵Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu: et idcirco appellavit eum Jacob. ²⁶Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt ei parvuli. ²⁷Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. ²⁸Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. ²⁹Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ³⁰ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. ³¹Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. ³²Ille respondit: En morior, quid mihi proderunt primogenita? ³³Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit ei Esau et vendidit primogenita. ³⁴Et sic, accepto pane et lentis edulio, comedit et bibit, et abiit, parvipendens quod primogenita vendidisset.

26¹Orta autem fame super terram post eam sterilitatem, quæ acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palæstinorum in Gerara. ²Apparuitque ei Dominus, et ait: Ne descendas in Ægyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi, ³et peregrinare in ea: eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. ⁴Et multiplicabo semen tuum sicut stellas cæli: daboque posteris tuis universas regiones has: et benedicentur in semine tuo omnes gentes terræ, ⁵eo quod obedierit Abraham voci meæ, et custodierit præcepta et mandata mea, et cæremonias legesque servaverit. ⁶Mansit itaque Isaac in Geraris.

⁷Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est: timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. ⁸Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur, prospiciens Abimelech rex Palæstinorum per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. ⁹Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. ¹⁰Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Præcepitque omni populo, dicens: ¹¹Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur.

¹²Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. ¹³Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: ¹⁴habuit quoque possessiones ovium et armentorum, et familiæ plurimum. Ob hoc invidentes ei Palæstini, ¹⁵omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: ¹⁶in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. ¹⁷Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Geraræ, habitaretque ibi, ¹⁸rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. ¹⁹Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. ²⁰Sed et ibi jurgium fuit pastorum Geraræ adversus pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua, quam ob rem nomen putei ex eo, quod acciderat, vocavit Calumniam. ²¹Foderunt autem et alium: et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum Inimicitias. ²²Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt: itaque vocavit nomen ejus Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram.

²³Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ²⁴ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui: noli timere, quia ego tecum sum: benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. ²⁵Itaque ædificavit ibi altare: et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum, præcepitque servis suis ut foderunt puteum. ²⁶Ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech, et Ochozath amicus illius, et Phico, dux militum, ²⁷locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? ²⁸Qui responderunt: Vidimus tecum esse Dominum, et idcirco nos diximus: Sit juramentum inter nos, et ineamus fœdus, ²⁹ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te læderet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. ³⁰Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum ³¹surgentes mane, juraverunt sibi mutuo: dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. ³²Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac annuntiantes ei de puteo, quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. ³³Unde appellavit eum Abundantiam: et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in præsentem diem. ³⁴Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith filiam Beeri Hethæi, et Basemath filiam Elon ejusdem loci: ³⁵quæ ambæ offenderant animum Isaac et Rebeccæ.

27¹Senuit autem Isaac, et caligaverunt oculi ejus, et videre non poterat: vocavitque Esau filium suum majorem, et dixit ei: Fili mi? Cui respondit: Adsum. ²Cui pater: Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meæ. ³Sume arma tua, pharetram, et arcum, et egredere foras: cumque venatu aliquid apprehenderis, ⁴fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti, et affer ut comedam: et benedicat tibi anima mea antequam moriar. ⁵Quod cum audisset Rebecca, et ille abiisset in agrum ut jussionem patris impleret, ⁶dixit filio suo Jacob: Audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo, et dicentem ei: ⁷Affer mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. ⁸Nunc ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis: ⁹et pergens ad gregem, affer mihi duos hædos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur: ¹⁰quas cum intuleris, et comederit, benedicat tibi priusquam moriatur. ¹¹Cui ille respondit: Nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit, et ego lenis: ¹²si attrectaverit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi voluisse illudere, et inducam super me maledictionem pro benedictione. ¹³Ad quem mater: In me sit, ait, ista maledictio, fili mi: tantum audi vocem meam, et pergens, affer quæ dixi. ¹⁴Abiit, et attulit, deditque matri. Paravit illa cibos, sicut velle noverat patrem illius. ¹⁵Et vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat domi, induit eum: ¹⁶pelliculasque hædorum circumdedit manibus, et colli nuda protexit: ¹⁷deditque pulmentum, et panes, quos coxerat, tradidit. ¹⁸Quibus illatis, dixit: Pater mi? At ille respondit: Audio. Quis es tu, fili mi? ¹⁹Dixitque Jacob: Ego sum primogenitus tuus Esau: feci sicut præcepisti mihi: surge, sede, et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. ²⁰Rursumque Isaac ad filium suum: Quomodo, inquit, tam cito invenire potuisti, fili mi? Qui respondit: Voluntas Dei fuit ut cito occurreret mihi quod volebam. ²¹Dixitque Isaac: Accede huc, ut tangam te, fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non. ²²Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac: Vox quidem, vox Jacob est: sed manus, manus sunt Esau. ²³Et non cognovit eum, quia pilosæ manus similitudinem majoris expresserant. Benedicens ergo illi, ²⁴ait: Tu es filius meus Esau? Respondit: Ego sum. ²⁵At ille: Affer mihi, inquit, cibos de venatione tua, fili mi, ut benedicat tibi anima mea. Quos cum oblatos comedisset, obtulit ei etiam vinum. Quo hausto, ²⁶dixit ad eum: Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi. ²⁷Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam, benedicens illi, ait:

Ecce odor filii mei

sicut odor…