Ecclesiastes 3–4

3¹Omnia tempus habent,

et suis spatiis transeunt universa sub cælo.

²Tempus nascendi, et tempus moriendi;

tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est.

³Tempus occidendi, et tempus sanandi;

tempus destruendi, et tempus ædificandi.

⁴Tempus flendi, et tempus ridendi;

tempus plangendi, et tempus saltandi.

⁵Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi,

tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus.

⁶Tempus acquirendi, et tempus perdendi;

tempus custodiendi, et tempus abjiciendi.

⁷Tempus scindendi, et tempus consuendi;

tempus tacendi, et tempus loquendi.

⁸Tempus dilectionis, et tempus odii;

tempus belli, et tempus pacis.

⁹Quid habet amplius homo de labore suo?

¹⁰Vidi afflictionem quam dedit Deus filiis hominum,

ut distendantur in ea.

¹¹Cuncta fecit bona in tempore suo,

et mundum tradidit disputationi eorum,

ut non inveniat homo opus

quod operatus est Deus ab initio usque ad finem.

¹²Et cognovi quod non esset melius nisi lætari,

et facere bene in vita sua;

¹³omnis enim homo qui comedit et bibit,

et videt bonum de labore suo,

hoc donum Dei est.

¹⁴Didici quod omnia opera quæ fecit Deus perseverent in perpetuum;

non possumus eis quidquam addere, nec auferre,

quæ fecit Deus ut timeatur.

¹⁵Quod factum est, ipsum permanet;

quæ futura sunt jam fuerunt,

et Deus instaurat quod abiit.

¹⁶Vidi sub sole in loco judicii impietatem,

et in loco justitiæ iniquitatem:

¹⁷et dixi in corde meo:

Justum et impium judicabit Deus,

et tempus omnis rei tunc erit.

¹⁸Dixi in corde meo de filiis hominum,

ut probaret eos Deus,

et ostenderet similes esse bestiis.

¹⁹Idcirco unus interitus est hominis et jumentorum,

et æqua utriusque conditio.

Sicut moritur homo,

sic et illa moriuntur.

Similiter spirant omnia,

et nihil habet homo jumento amplius:

cuncta subjacent vanitati,

²⁰et omnia pergunt ad unum locum.

De terra facta sunt,

et in terram pariter revertuntur.

²¹Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum,

et si spiritus jumentorum descendat deorsum?

²²Et deprehendi nihil esse melius

quam lætari hominem in opere suo,

et hanc esse partem illius.

Quis enim eum adducet ut post se futura cognoscat?

4¹Verti me ad alia, et vidi calumnias

quæ sub sole geruntur,

et lacrimas innocentium,

et neminem consolatorem,

nec posse resistere eorum violentiæ,

cunctorum auxilio destitutos,

²et laudavi magis mortuos quam viventes;

³et feliciorem utroque judicavi

qui necdum natus est,

nec vidit mala quæ sub sole fiunt.

⁴Rursum contemplatus sum omnes labores hominum,

et industrias animadverti patere invidiæ proximi;

et in hoc ergo vanitas et cura superflua est.

⁵Stultus complicat manus suas,

et comedit carnes suas, dicens:

⁶Melior est pugillus cum requie,

quam plena utraque manus cum labore et afflictione animi.

⁷Considerans, reperi et aliam vanitatem sub sole.

⁸Unus est, et secundum non habet,

non filium, non fratrem,

et tamen laborare non cessat,

nec satiantur oculi ejus divitiis;

nec recogitat, dicens:

Cui laboro, et fraudo animam meam bonis?

In hoc quoque vanitas est et afflictio pessima.

⁹Melius est ergo duos esse simul quam unum;

habent enim emolumentum societatis suæ.

¹⁰Si unus ceciderit, ab altero fulcietur.

Væ soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem se.

¹¹Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo;

unus quomodo calefiet?

¹²Et si quispiam prævaluerit contra unum,

duo resistunt ei;

funiculus triplex difficile rumpitur.

¹³Melior est puer pauper et sapiens,

rege sene et stulto,

qui nescit prævidere in posterum.

¹⁴Quod de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum;

et alius, natus in regno, inopia consumatur.

¹⁵Vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole

cum adolescente secundo, qui consurget pro eo.

¹⁶Infinitus numerus est populi

omnium qui fuerunt ante eum,

et qui postea futuri sunt non lætabuntur in eo;

sed et hoc vanitas et afflictio spiritus.

¹⁷Custodi pedem tuum ingrediens domum Dei,

et appropinqua ut audias.

Multo enim melior est obedientia quam stultorum victimæ,

qui nesciunt quid faciunt mali.