Luke 14–16

14¹Et factum est cum intraret Jesus in domum cujusdam principis pharisæorum sabbato manducare panem, et ipsi observabant eum. ²Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. ³Et respondens Jesus dixit ad legisperitos et pharisæos, dicens: Si licet sabbato curare? ⁴At illi tacuerunt. Ipse vero apprehensum sanavit eum, ac dimisit. ⁵Et respondens ad illos dixit: Cujus vestrum asinus, aut bos in puteum cadet, et non continuo extrahet illum die sabbati? ⁶Et non poterant ad hæc respondere illi.

⁷Dicebat autem et ad invitatos parabolam, intendens quomodo primos accubitus eligerent, dicens ad illos: ⁸Cum invitatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco, ne forte honoratior te sit invitatus ab illo. ⁹Et veniens is, qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum: et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. ¹⁰Sed cum vocatus fueris, vade, recumbe in novissimo loco: ut, cum venerit qui te invitavit, dicat tibi: Amice, ascende superius. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus: ¹¹quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur.

¹²Dicebat autem et ei, qui invitaverat: Cum facis prandium, aut cœnam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cognatos, neque vicinos divites: ne forte te et ipsi reinvitent, et fiat tibi retributio; ¹³sed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos, et cæcos: ¹⁴et beatus eris, quia non habent retribuere tibi: retribuetur enim tibi in resurrectione justorum.

¹⁵Hæc cum audisset quidam de simul discumbentibus, dixit illi: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. ¹⁶At ipse dixit ei: Homo quidam fecit cœnam magnam, et vocavit multos. ¹⁷Et misit servum suum hora cœnæ dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. ¹⁸Et cœperunt simul omnes excusare. Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam: rogo te, habe me excusatum. ¹⁹Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa: rogo te, habe me excusatum. ²⁰Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. ²¹Et reversus servus nuntiavit hæc domino suo. Tunc iratus paterfamilias, dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis: et pauperes, ac debiles, et cæcos, et claudos introduc huc. ²²Et ait servus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. ²³Et ait dominus servo: Exi in vias, et sepes: et compelle intrare, ut impleatur domus mea. ²⁴Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt, gustabit cœnam meam.

²⁵Ibant autem turbæ multæ cum eo: et conversus dixit ad illos: ²⁶Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus. ²⁷Et qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. ²⁸Quis enim ex vobis volens turrim ædificare, non prius sedens computat sumptus, qui necessarii sunt, si habeat ad perficiendum, ²⁹ne, posteaquam posuerit fundamentum, et non potuerit perficere, omnes qui vident, incipiant illudere ei, ³⁰dicentes: Quia hic homo cœpit ædificare, et non potuit consummare? ³¹Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogitat, si possit cum decem millibus occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad se? ³²Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quæ pacis sunt. ³³Sic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quæ possidet, non potest meus esse discipulus. ³⁴Bonum est sal: si autem sal evanuerit, in quo condietur? ³⁵Neque in terram, neque in sterquilinium utile est, sed foras mittetur. Qui habet aures audiendi, audiat.

15¹Erant autem appropinquantes ei publicani, et peccatores ut audirent illum. ²Et murmurabant pharisæi, et scribæ, dicentes: Quia hic peccatores recipit, et manducat cum illis. ³Et ait ad illos parabolam istam dicens: ⁴Quis ex vobis homo, qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quæ perierat, donec inveniat eam? ⁵Et cum invenerit eam, imponit in humeros suos gaudens: ⁶et veniens domum convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quæ perierat. ⁷Dico vobis quod ita gaudium erit in cælo super uno peccatore pœnitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent pœnitentia.

⁸Aut quæ mulier habens drachmas decem, si perdiderit drachmam unam, nonne accendit lucernam, et everrit domum, et quærit diligenter, donec inveniat? ⁹Et cum invenerit convocat amicas et vicinas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam quam perdideram. ¹⁰Ita, dico vobis, gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore pœnitentiam agente.

¹¹Ait autem: Homo quidam habuit duos filios: ¹²et dixit adolescentior ex illis patri: Pater, da mihi portionem substantiæ, quæ me contingit. Et divisit illis substantiam. ¹³Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. ¹⁴Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa, et ipse cœpit egere. ¹⁵Et abiit, et adhæsit uni civium regionis illius: et misit illum in villam suam ut pasceret porcos. ¹⁶Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant: et nemo illi dabat. ¹⁷In se autem reversus, dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo! ¹⁸surgam, et ibo ad patrem meum, et dicam ei: Pater, peccavi in cælum, et coram te: ¹⁹jam non sum dignus vocari filius tuus: fac me sicut unum de mercenariis tuis. ²⁰Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset, vidit illum pater ipsius, et misericordia motus est, et accurrens cecidit super collum ejus, et osculatus est eum. ²¹Dixitque ei filius: Pater, peccavi in cælum, et coram te: jam non sum dignus vocari filius tuus. ²²Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum, et date annulum in manum ejus, et calceamenta in pedes ejus: ²³et adducite vitulum saginatum, et occidite, et manducemus, et epulemur: ²⁴quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Et cœperunt epulari. ²⁵Erat autem filius ejus senior in agro: et cum veniret, et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum: ²⁶et vocavit unum de servis, et interrogavit quid hæc essent. ²⁷Isque dixit illi: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. ²⁸Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus, cœpit rogare illum. ²⁹At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et numquam mandatum tuum præterivi: et numquam dedisti mihi hædum ut cum amicis meis epularer. ³⁰Sed postquam filius tuus hic, qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. ³¹At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt: ³²epulari autem, et gaudere oportebat, quia frater tuus hic mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est.

16¹Dicebat autem et ad discipulos suos: Homo quidam erat dives, qui habebat villicum: et hic diffamatus est apud illum quasi dissipasset bona ipsius. ²Et vocavit illum, et ait illi: Quid hoc audio de te? redde rationem villicationis tuæ: jam enim non poteris villicare. ³Ait autem villicus intra se: Quid faciam? quia dominus meus aufert a me villicationem. Fodere non valeo, mendicare erubesco. ⁴Scio quid faciam, ut, cum amotus fuero a villicatione, recipiant me in domos suas. ⁵Convocatis itaque singulis debitoribus domini sui, dicebat primo: Quantum debes domino meo? ⁶At ille dixit: Centum cados olei. Dixitque illi: Accipe cautionem tuam: et sede cito, scribe quinquaginta. ⁷Deinde alii dixit: Tu vero quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. Ait illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. ⁸Et laudavit dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset: quia filii hujus sæculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. ⁹Et ego vobis dico: facite vobis amicos de mammona iniquitatis: ut, cum defeceritis, recipiant vos in æterna tabernacula. ¹⁰Qui fidelis est in minimo, et in majori fidelis est: et qui in modico iniquus est, et in majori iniquus est. ¹¹Si ergo in iniquo mammona fideles non fuistis quod verum est, quis credet vobis? ¹²Et si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis? ¹³Nemo servus potest duobus dominis servire: aut enim unum odiet, et alterum diliget: aut uni adhærebit, et alterum contemnet. Non potestis Deo servire et mammonæ.

¹⁴Audiebant autem omnia hæc pharisæi, qui erant avari: et deridebant illum. ¹⁵Et ait illis: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus: Deus autem novit corda vestra: quia quod hominibus altum est, abominatio est ante Deum. ¹⁶Lex et prophetæ usque ad Joannem: ex eo regnum Dei evangelizatur, et omnis in illud vim facit. ¹⁷Facilius est autem cælum et terram præterire, quam de lege unum apicem cadere. ¹⁸Omnis qui dimittit uxorem suam et alteram ducit, mœchatur: et qui dimissam a viro ducit, mœchatur.

¹⁹Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. ²⁰Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ad januam ejus, ulceribus plenus, ²¹cupiens saturari de micis quæ cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat: sed et canes veniebant, et lingebant ulcera ejus. ²²Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahæ. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. ²³Elevans autem oculos suos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus: ²⁴et ipse clamans dixit: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. ²⁵Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala: nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris: ²⁶et in his omnibus inter nos et vos…