Exodus 19–24

19¹Mense tertio egressionis Israël de terra Ægypti, in die hac venerunt in solitudinem Sinai. ²Nam profecti de Raphidim, et pervenientes usque in desertum Sinai, castrametati sunt in eodem loco, ibique Israël fixit tentoria e regione montis.

³Moyses autem ascendit ad Deum: vocavitque eum Dominus de monte, et ait: Hæc dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israël: ⁴Vos ipsi vidistis quæ fecerim Ægyptiis, quomodo portaverim vos super alas aquilarum, et assumpserim mihi. ⁵Si ergo audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis: mea est enim omnis terra: ⁶et vos eritis mihi in regnum sacerdotale, et gens sancta. Hæc sunt verba quæ loqueris ad filios Israël. ⁷Venit Moyses: et convocatis majoribus natu populi, exposuit omnes sermones quos mandaverat Dominus. ⁸Responditque omnis populus simul: Cuncta quæ locutus est Dominus, faciemus. Cumque retulisset Moyses verba populi ad Dominum, ⁹ait ei Dominus: Jam nunc veniam ad te in caligine nubis, ut audiat me populus loquentem ad te, et credat tibi in perpetuum. Nuntiavit ergo Moyses verba populi ad Dominum.

¹⁰Qui dixit ei: Vade ad populum, et sanctifica illos hodie, et cras, laventque vestimenta sua. ¹¹Et sint parati in diem tertium: in die enim tertia descendet Dominus coram omni plebe super montem Sinai. ¹²Constituesque terminos populo per circuitum, et dices ad eos: Cavete ne ascendatis in montem, nec tangatis fines illius: omnis qui tetigerit montem, morte morietur. ¹³Manus non tanget eum, sed lapidibus opprimetur, aut confodietur jaculis: sive jumentum fuerit, sive homo, non vivet: cum cœperit clangere buccina, tunc ascendant in montem. ¹⁴Descenditque Moyses de monte ad populum, et sanctificavit eum. Cumque lavissent vestimenta sua, ¹⁵ait ad eos: Estote parati in diem tertium, et ne appropinquetis uxoribus vestris.

¹⁶Jamque advenerat tertius dies, et mane inclaruerat: et ecce cœperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densissima operire montem, clangorque buccinæ vehementius perstrepebat: et timuit populus qui erat in castris. ¹⁷Cumque eduxisset eos Moyses in occursum Dei de loco castrorum, steterunt ad radices montis. ¹⁸Totus autem mons Sinai fumabat, eo quod descendisset Dominus super eum in igne: et ascenderet fumus ex eo quasi de fornace, eratque omnis mons terribilis. ¹⁹Et sonitus buccinæ paulatim crescebat in majus, et prolixius tendebatur: Moyses loquebatur, et Deus respondebat ei. ²⁰Descenditque Dominus super montem Sinai in ipso montis vertice, et vocavit Moysen in cacumen ejus. Quo cum ascendisset, ²¹dixit ad eum: Descende, et contestare populum: ne forte velit transcendere terminos ad videndum Dominum, et pereat ex eis plurima multitudo. ²²Sacerdotes quoque qui accedunt ad Dominum, sanctificentur, ne percutiat eos. ²³Dixitque Moyses ad Dominum: Non poterit vulgus ascendere in montem Sinai: tu enim testificatus es, et jussisti, dicens: Pone terminos circa montem, et sanctifica illum. ²⁴Cui ait Dominus: Vade, descende: ascendesque tu, et Aaron tecum: sacerdotes autem et populus ne transeant terminos, nec ascendant ad Dominum, ne forte interficiat illos. ²⁵Descenditque Moyses ad populum, et omnia narravit eis.

20¹Locutusque est Dominus cunctos sermones hos: ²Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Ægypti, de domo servitutis. ³Non habebis deos alienos coram me. ⁴Non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem quæ est in cælo desuper, et quæ in terra deorsum, nec eorum quæ sunt in aquis sub terra. ⁵Non adorabis ea, neque coles: ego sum Dominus Deus tuus fortis, zelotes, visitans iniquitatem patrum in filios, in tertiam et quartam generationem eorum qui oderunt me: ⁶et faciens misericordiam in millia his qui diligunt me, et custodiunt præcepta mea. ⁷Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum: nec enim habebit insontem Dominus eum qui assumpserit nomen Domini Dei sui frustra. ⁸Memento ut diem sabbati sanctifices. ⁹Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua. ¹⁰Septimo autem die sabbatum Domini Dei tui est: non facies omne opus in eo, tu, et filius tuus et filia tua, servus tuus et ancilla tua, jumentum tuum, et advena qui est intra portas tuas. ¹¹Sex enim diebus fecit Dominus cælum et terram, et mare, et omnia quæ in eis sunt, et requievit in die septimo: idcirco benedixit Dominus diei sabbati, et sanctificavit eum. ¹²Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longævus super terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi. ¹³Non occides. ¹⁴Non mœchaberis. ¹⁵Non furtum facies. ¹⁶Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. ¹⁷Non concupisces domum proximi tui, nec desiderabis uxorem ejus, non servum, non ancillam, non bovem, non asinum, nec omnia quæ illius sunt.

¹⁸Cunctus autem populus videbat voces et lampades, et sonitum buccinæ, montemque fumantem: et perterriti ac pavore concussi, steterunt procul, ¹⁹dicentes Moysi: Loquere tu nobis, et audiemus: non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur. ²⁰Et ait Moyses ad populum: Nolite timere: ut enim probaret vos venit Deus, et ut terror illius esset in vobis, et non peccaretis. ²¹Stetitque populus de longe. Moyses autem accessit ad caliginem in qua erat Deus.

²²Dixit præterea Dominus ad Moysen: Hæc dices filiis Israël: Vos vidistis quod de cælo locutus sim vobis. ²³Non facietis deos argenteos, nec deos aureos facietis vobis. ²⁴Altare de terra facietis mihi, et offeretis super eo holocausta et pacifica vestra, oves vestras et boves in omni loco in quo memoria fuerit nominis mei: veniam ad te, et benedicam tibi. ²⁵Quod si altare lapideum feceris mihi, non ædificabis illud de sectis lapidibus: si enim levaveris cultrum super eo, polluetur. ²⁶Non ascendes per gradus ad altare meum, ne reveletur turpitudo tua.

21¹Hæc sunt judicia quæ propones eis. ²Si emeris servum hebræum, sex annis serviet tibi: in septimo egredietur liber gratis. ³Cum quali veste intraverit, cum tali exeat: si habens uxorem, et uxor egredietur simul. ⁴Sin autem dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias: mulier et liberi ejus erunt domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo. ⁵Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem ac liberos; non egrediar liber: ⁶offeret eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula: et erit ei servus in sæculum. ⁷Si quis vendiderit filiam suam in famulam, non egredietur sicut ancillæ exire consueverunt. ⁸Si displicuerit oculis domini sui cui tradita fuerat, dimittet eam: populo autem alieno vendendi non habebit potestatem, si spreverit eam. ⁹Sin autem filio suo desponderit eam, juxta morem filiarum faciet illi. ¹⁰Quod si alteram ei acceperit, providebit puellæ nuptias, et vestimenta, et pretium pudicitiæ non negabit. ¹¹Si tria ista non fecerit, egredietur gratis absque pecunia.

¹²Qui percusserit hominem volens occidere, morte moriatur. ¹³Qui autem non est insidiatus, sed Deus illum tradidit in manus ejus, constituam tibi locum in quem fugere debeat. ¹⁴Si quis per industriam occiderit proximum suum, et per insidias: ab altari meo evelles eum, ut moriatur. ¹⁵Qui percusserit patrem suum aut matrem, morte moriatur. ¹⁶Qui furatus fuerit hominem, et vendiderit eum, convictus noxæ, morte moriatur. ¹⁷Qui maledixerit patri suo, vel matri, morte moriatur.

¹⁸Si rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno, et ille mortuus non fuerit, sed jacuerit in lectulo: ¹⁹si surrexerit, et ambulaverit foris super baculum suum, innocens erit qui percusserit, ita tamen ut operas ejus et impensas in medicos restituat. ²⁰Qui percusserit servum suum, vel ancillam virga, et mortui fuerint in manibus ejus, criminis reus erit. ²¹Sin autem uno die vel duobus supervixerit, non subjacebit pœnæ, quia pecunia illius est. ²²Si rixati fuerint viri, et percusserit quis mulierem prægnantem, et abortivum quidem fecerit, sed ipsa vixerit: subjacebit damno quantum maritus mulieris expetierit, et arbitri judicaverint. ²³Sin autem mors ejus fuerit subsecuta, reddet animam pro anima, ²⁴oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, ²⁵adustionem pro adustione, vulnus pro vulnere, livorem pro livore. ²⁶Si percusserit quispiam oculum servi sui aut ancillæ, et luscos eos fecerit, dimittet eos liberos pro oculo quem eruit. ²⁷Dentem quoque si excusserit servo vel ancillæ suæ, similiter dimittet eos liberos.

²⁸Si bos cornu percusserit virum aut mulierem, et mortui fuerint, lapidibus obruetur: et non comedentur carnes ejus, dominus quoque bovis innocens erit. ²⁹Quod si bos cornupeta fuerit ab heri et nudiustertius, et contestati sunt dominum ejus, nec recluserit eum, occideritque virum aut mulierem: et bos lapidibus obruetur, et dominum ejus occident. ³⁰Quod si pretium fuerit ei impositum, dabit pro anima sua quidquid fuerit postulatus. ³¹Filium quoque et filiam si cornu percusserit, simili sententiæ subjacebit. ³²Si servum ancillamque invaserit, triginta siclos argenti domino dabit, bos vero lapidibus opprimetur. ³³Si quis aperuerit cisternam, et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos aut asinus in eam, ³⁴reddet dominus cisternæ pretium jumentorum: quod autem mortuum est, ipsius erit. ³⁵Si bos alienus bovem alterius vulneraverit, et ille mortuus fuerit: vendent bovem vivum, et divident pretium, cadaver autem mortui inter se dispertient. ³⁶Sin autem sciebat quod bos cornupeta esset ab heri et nudiustertius, et non custodivit eum dominus suus: reddet bovem pro bove, et cadaver integrum accipiet.

22¹Si quis furatus fuerit bovem aut ovem, et occiderit vel vendiderit: quinque boves pro uno bove restituet, et quatuor oves pro una ove. ²Si effringens fur domum sive suffodiens fuerit inventus, et accepto vulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. ³Quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetravit, et ipse morietur. Si non habuerit quod pro furto reddat, ipse venundabitur. ⁴Si inventum fuerit apud eum quod furatus est, vivens: sive bos, sive asinus, sive ovis, duplum…