Ecclesiastes 8:1–10:4

1 Sapientia hominis lucet in vultu ejus,

et potentissimus faciem illius commutabit.

2 Ego os regis observo,

et præcepta juramenti Dei.

3 Ne festines recedere a facie ejus,

neque permaneas in opere malo:

quia omne quod voluerit faciet.

4 Et sermo illius potestate plenus est,

nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis?

5 Qui custodit præceptum non experietur quidquam mali.

Tempus et responsionem cor sapientis intelligit.

6 Omni negotio tempus est, et opportunitas:

et multa hominis afflictio,

7 quia ignorat præterita,

et futura nullo scire potest nuntio.

8 Non est in hominis potestate prohibere spiritum,

nec habet potestatem in die mortis:

nec sinitur quiescere ingruente bello,

neque salvabit impietas impium.

9 Omnia hæc consideravi,

et dedi cor meum in cunctis operibus quæ fiunt sub sole.

Interdum dominatur homo homini in malum suum.

10 Vidi impios sepultos,

qui etiam cum adhuc viverent

in loco sancto erant,

et laudabantur in civitate

quasi justorum operum.

Sed et hoc vanitas est.

11 Etenim quia non profertur cito contra malos sententia,

absque timore ullo

filii hominum perpetrant mala.

12 Attamen peccator ex eo quod centies facit malum,

et per patientiam sustentatur;

ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum,

qui verentur faciem ejus.

13 Non sit bonum impio,

nec prolongentur dies ejus,

sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Domini.

14 Est et alia vanitas quæ fit super terram:

sunt justi quibus mala proveniunt

quasi opera egerint impiorum:

et sunt impii qui ita securi sunt

quasi justorum facta habeant.

Sed et hoc vanissimum judico.

15 Laudavi igitur lætitiam;

quod non esset homini bonum sub sole,

nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet,

et hoc solum secum auferret de labore suo,

in diebus vitæ suæ quos dedit ei Deus sub sole.

16 Et apposui cor meum ut scirem sapientiam,

et intelligerem distentionem quæ versatur in terra.

Est homo qui diebus et noctibus somnum non capit oculis.

17 Et intellexi quod omnium operum Dei

nullam possit homo invenire rationem

eorum quæ fiunt sub sole;

et quanto plus laboraverit ad quærendum,

tanto minus inveniat:

etiam si dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire.

9 1 Omnia hæc tractavi in corde meo,

ut curiose intelligerem.

Sunt justi atque sapientes,

et opera eorum in manu Dei;

et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit.

2 Sed omnia in futurum servantur incerta,

eo quod universa æque eveniant justo et impio,

bono et malo, mundo et immundo,

immolanti victimas et sacrificia contemnenti.

Sicut bonus, sic et peccator;

ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat.

3 Hoc est pessimum inter omnia quæ sub sole fiunt:

quia eadem cunctis eveniunt.

Unde et corda filiorum hominum implentur malitia

et contemptu in vita sua,

et post hæc ad inferos deducentur.

4 Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam;

melior est canis vivus leone mortuo.

5 Viventes enim sciunt se esse morituros;

mortui vero nihil noverunt amplius,

nec habent ultra mercedem,

quia oblivioni tradita est memoria eorum.

6 Amor quoque, et odium, et invidiæ simul perierunt;

nec habent partem in hoc sæculo,

et in opere quod sub sole geritur.

7 Vade ergo, et comede in lætitia panem tuum,

et bibe cum gaudio vinum tuum,

quia Deo placent opera tua.

8 Omni tempore sint vestimenta tua candida,

et oleum de capite tuo non deficiat.

9 Perfruere vita cum uxore quam diligis,

cunctis diebus vitæ instabilitatis tuæ,

qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuæ:

hæc est enim pars in vita

et in labore tuo quo laboras sub sole.

10 Quodcumque facere potest manus tua,

instanter operare,

quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia

erunt apud inferos, quo tu properas.

11 Verti me ad aliud, et vidi sub sole

nec velocium esse cursum,

nec fortium bellum,

nec sapientium panem,

nec doctorum divitias,

nec artificum gratiam;

sed tempus casumque in omnibus.

12 Nescit homo finem suum;

sed sicut pisces capiuntur hamo,

et sicut aves laqueo comprehenduntur,

sic capiuntur homines in tempore malo,

cum eis extemplo supervenerit.

13 Hanc quoque sub sole vidi sapientiam,

et probavi maximam:

14 civitas parva, et pauci in ea viri;

venit contra eam rex magnus, et vallavit eam,

exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio.

15 Inventusque est in ea vir pauper et sapiens,

et liberavit urbem per sapientiam suam;

et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis.

16 Et dicebam ego meliorem esse sapientiam fortitudine.

Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est,

et verba ejus non sunt audita?

17 Verba sapientium audiuntur in silentio,

plus quam clamor principis inter stultos.

18 Melior est sapientia quam arma bellica;

et qui in uno peccaverit, multa bona perdet.

10 1 Muscæ morientes perdunt suavitatem unguenti.

Pretiosior est sapientia et gloria,

parva et ad tempus stultitia.

2 Cor sapientis in dextera ejus,

et cor stulti in sinistra illius.

3 Sed et in via stultus ambulans,

cum ipse insipiens sit,

omnes stultos æstimat.

4 Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te,

locum tuum ne demiseris,

quia curatio faciet cessare peccata maxima.