Acts 3–4

3¹Petrus autem et Joannes ascendebant in templum ad horam orationis nonam. ²Et quidam vir, qui erat claudus ex utero matris suæ, bajulabatur: quem ponebant quotidie ad portam templi, quæ dicitur Speciosa, ut peteret eleemosynam ab introëuntibus in templum. ³Is cum vidisset Petrum et Joannem incipientes introire in templum, rogabat ut eleemosynam acciperet. ⁴Intuens autem in eum Petrus cum Joanne, dixit: Respice in nos. ⁵At ille intendebat in eos, sperans se aliquid accepturum ab eis. ⁶Petrus autem dixit: Argentum et aurum non est mihi: quod autem habeo, hoc tibi do: in nomine Jesu Christi Nazareni surge, et ambula. ⁷Et apprehensa manu ejus dextera, allevavit eum, et protinus consolidatæ sunt bases ejus et plantæ. ⁸Et exiliens stetit, et ambulabat: et intravit cum illis in templum ambulans, et exiliens, et laudans Deum. ⁹Et vidit omnis populus eum ambulantem et laudantem Deum. ¹⁰Cognoscebant autem illum, quod ipse erat qui ad eleemosynam sedebat ad Speciosam portam templi: et impleti sunt stupore et extasi in eo quod contigerat illi. ¹¹Cum teneret autem Petrum et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos ad porticum quæ appellatur Salomonis, stupentes.

¹²Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israëlitæ, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? ¹³Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavit filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pilati, judicante illo dimitti. ¹⁴Vos autem sanctum et justum negastis, et petistis virum homicidam donari vobis: ¹⁵auctorem vero vitæ interfecistis, quem Deus suscitavit a mortuis, cujus nos testes sumus. ¹⁶Et in fide nominis ejus, hunc quem vos vidistis et nostis, confirmavit nomen ejus: et fides, quæ per eum est, dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum. ¹⁷Et nunc, fratres, scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. ¹⁸Deus autem, quæ prænuntiavit per os omnium prophetarum, pati Christum suum, sic implevit. ¹⁹Pœnitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra: ²⁰ut cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini, et miserit eum qui prædicatus est vobis, Jesum Christum, ²¹quem oportet quidem cælum suscipere usque in tempora restitutionis omnium quæ locutus est Deus per os sanctorum suorum a sæculo prophetarum. ²²Moyses quidem dixit: Quoniam prophetam suscitabit vobis Dominus Deus vester de fratribus vestris, tamquam me: ipsum audietis juxta omnia quæcumque locutus fuerit vobis. ²³Erit autem: omnis anima quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe. ²⁴Et omnes prophetæ, a Samuel et deinceps, qui locuti sunt, annuntiaverunt dies istos. ²⁵Vos estis filii prophetarum, et testamenti quod disposuit Deus ad patres nostros, dicens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes familiæ terræ. ²⁶Vobis primum Deus suscitans filium suum, misit eum benedicentem vobis: ut convertat se unusquisque a nequitia sua.

4¹Loquentibus autem illis ad populum, supervenerunt sacerdotes, et magistratus templi, et sadducæi, ²dolentes quod docerent populum, et annuntiarent in Jesu resurrectionem ex mortuis: ³et injecerunt in eos manus, et posuerunt eos in custodiam in crastinum: erat enim jam vespera. ⁴Multi autem eorum qui audierant verbum, crediderunt: et factus est numerus virorum quinque millia. ⁵Factum est autem in crastinum, ut congregarentur principes eorum, et seniores, et scribæ, in Jerusalem: ⁶et Annas princeps sacerdotum, et Caiphas, et Joannes, et Alexander, et quotquot erant de genere sacerdotali. ⁷Et statuentes eos in medio, interrogabant: In qua virtute, aut in quo nomine fecistis hoc vos?

⁸Tunc repletus Spiritu Sancto Petrus, dixit ad eos: Principes populi, et seniores, audite: ⁹si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, ¹⁰notum sit omnibus vobis, et omni plebi Israël, quia in nomine Domini nostri Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis sanus. ¹¹Hic est lapis qui reprobatus est a vobis ædificantibus, qui factus est in caput anguli: ¹²et non est in alio aliquo salus. Nec enim aliud nomen est sub cælo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri.

¹³Videntes autem Petri constantiam, et Joannis, comperto quod homines essent sine litteris, et idiotæ, admirabantur, et cognoscebant eos quoniam cum Jesu fuerant: ¹⁴hominem quoque videntes stantem cum eis, qui curatus fuerat, nihil poterant contradicere. ¹⁵Jusserunt autem eos foras extra concilium secedere: et conferebant ad invicem, ¹⁶dicentes: Quid faciemus hominibus istis? quoniam quidem notum signum factum est per eos omnibus habitantibus Jerusalem: manifestum est, et non possumus negare. ¹⁷Sed ne amplius divulgetur in populum, comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum. ¹⁸Et vocantes eos, denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Jesu. ¹⁹Petrus vero et Joannes respondentes, dixerunt ad eos: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. ²⁰Non enim possumus quæ vidimus et audivimus non loqui. ²¹At illi comminantes dimiserunt eos, non invenientes quomodo punirent eos propter populum: quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo quod acciderat. ²²Annorum enim erat amplius quadraginta homo, in quo factum fuerat signum istud sanitatis.

²³Dimissi autem venerunt ad suos, et annuntiaverunt eis quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent. ²⁴Qui cum audissent, unanimiter levaverunt vocem ad Deum, et dixerunt: Domine, tu es qui fecisti cælum et terram, mare et omnia quæ in eis sunt: ²⁵qui Spiritu Sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti:

Quare fremuerunt gentes,

et populi meditati sunt inania?

²⁶Astiterunt reges terræ,

et principes convenerunt in unum

adversus Dominum, et adversus Christum ejus.

²⁷Convenerunt enim vere in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus, cum gentibus et populis Israël, ²⁸facere quæ manus tua et consilium tuum decreverunt fieri. ²⁹Et nunc, Domine, respice in minas eorum, et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum, ³⁰in eo quod manum tuam extendas ad sanitates, et signa, et prodigia fieri per nomen sancti filii tui Jesu. ³¹Et cum orassent, motus est locus in quo erant congregati: et repleti sunt omnes Spiritu Sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia.

³²Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una: nec quisquam eorum quæ possidebat, aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia. ³³Et virtute magna reddebant Apostoli testimonium resurrectionis Jesu Christi Domini nostri: et gratia magna erat in omnibus illis. ³⁴Neque enim quisquam egens erat inter illos. Quotquot enim possessores agrorum aut domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum quæ vendebant, ³⁵et ponebant ante pedes Apostolorum. Dividebatur autem singulis prout cuique opus erat. ³⁶Joseph autem, qui cognominatus est Barnabas ab Apostolis (quod est interpretatum, Filius consolationis), Levites, Cyprius genere, ³⁷cum haberet agrum, vendidit eum, et attulit pretium, et posuit ante pedes Apostolorum.